________________
૧૨૪
નિવૃત્તિયોગમાં પ્રવૃત્તિયોગ: શાનપરબનું મંડાણ નિવૃતિગમાં પ્રવૃત્તિયોગ:
જ્ઞાનપરબનું મંડાણ લીંબડીમાં થોડા દિવસ વિતાવ્યા. કામ જોયું. કામની પાછળ ઉદ્દેશ અને ભાવ જે. પુસ્તકાલયને સામાન્ય પ્રકારનું વાચન પૂરું પાડતું માહિતી કેન્દ્ર કે ગ્રથનું કેવળ સંગ્રહસ્થાન કે કીડાઓ સંઘરતી “વખાર” નહિ, પરંતુ એક સમૃદ્ધ, સુવ્યવસ્થિત ગ્રંથભંડારની સાથેસાથે જ્ઞાન ને સંસ્કારનું જીવતું ને બોલતું પ્રેરણકેન્દ્ર બનાવવાને કાર્યવાહકેને આશય જાણે. જ્ઞાનને માત્ર માહિતી-જ્ઞાનના રૂપમાં નહિ, પરંતુ જીવનને સ્પર્શતા રૂપમાં પરિચિત કરાવવાને, સંસ્કારવાને અને જન-જન સુધી પહોંચાડવાને પૂજ્ય મહારાજશ્રીને વિચાર પણ માણે.
આવા ઉચ્ચ ઉદ્દેશવાળું સર્જનાત્મક કાર્ય, અંતર્લક્ષ્યવાળા છતાં લેખસંગ્રહી પૂજ્ય મહારાજશ્રીને સત્સંગ, વાચન-મનનની લાંબા સમયની ભૂખ મટાડવા માટેની શકયતા, ઉદાર કાર્યવાહકોને સ્વજનવત્ પ્રેમ અને કાર્યમાં નવીન પ્રયોગ માટેની સ્વતંત્રતા આ બધું એકીસાથે પૂ. શ્રી દેવચંદ્રજી સાર્વજનિક પુસ્તકાલયના “ગ્રંથાલયી (લાયબ્રેરિયન) તરીકે મને મળતાં હું ધન્ય થયે. કાર્યને સ્વીકાર કર્યો અને તેમાં ખૂંપી ગયે. મારા વિદ્યા, જ્ઞાન અને સમાજશ્રેયના જીવનના આ પ્રથમ કાર્યની સફળતાને યશ કે શ્રેય જે કાંઈ કહો તે ગુરુદેવ પૂજ્ય નાનચંદ્રજી મહારાજને છે, કારણકે હું તો માત્ર નિમિત્ત હતા, તેમણે માંડેલી જ્ઞાનપર બને કેવળ એક નાને પાણી પાનાર હતું. આજે એ પુસ્તકાલય જે કંઈક વિશિષ્ટ, સુવ્યવસ્થિત અને સજીવ રહ્યું હોય તો તેમાં એ પુણ્યાત્મા સત્પુરુષનું જ અદીઠ પ્રેરકબળ કામ કરે છે. એમાં એમને “નિવૃત્તિયોગમાંને પ્રવૃત્તિઓગ” ડેકિયાં કરતે દેખાય છે.
પુસ્તકાલયનાં વર્ગીકરણ, પુનર્વ્યવસ્થા, જ્ઞાનપ્રસારપ્રવૃત્તિ, સંસ્કાર કાર્યક્રમ વગેરે કાર્યોના ઉપક્રમમાં વચ્ચેવચ્ચે પૂ. મહા
