________________
૧૦૨
હરિપુરા કોંગ્રેસ અધિવેશનમાં
કરનાળી ભણી વિહાર કરી રહ્યા. રસ્તે આગળ જતાં મુનિશ્રી હર્ષચંદ્રજીનું મન અસ્થિર થતાં તેઓ પણ પૂ. મહારાજશ્રીથી જુદા પડી ગયા. હવે બાકી રહેલા પોતે અને મુનિશ્રી ચુનીલાલજી મહારાજ ઠાણ રને વિહાર શરૂ થશે. સાથે હતા મેઘજીભાઈ. વિહાર કરતાં કરતાં જ્યારે તેઓ સૌ ગણદેવી અને નવસારી થઈને સૂરત આવ્યા ત્યારે તેમને જાણવા મળ્યું કે હરિપુરામાં અખિલ ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસનું ૫૧ મું અધિવેશન મળી રહ્યું છે. પૂ. મહારાજશ્રીને ગાંધીજી વગેરે નેતાઓની કામગીરી જોવાની અને એ યુગની મહત્વની રાષ્ટ્રીય પ્રવૃત્તિ-વિચારણું જોવા-જાણવાની જિજ્ઞાસા થતાં તેઓશ્રી હરિપુરા પધાર્યા.
આ બાજુ મુંબઈ જઈ રહેલા મુનિશ્રી સંતબાલજી પણ પિતાને મૌનને સંકલ્પ મુંબઈમાં પૂરો કરીને કેંગ્રેસના આ અધિવેશનમાં . રસ લેવા હરિપુરા આવી રહ્યા હતા એટલે ફરીને, ઔપચારિકરૂપે, પૂ. ગુરુદેવને મળ્યા. હરિપુરા આવવાના પૂ. મહારાજશ્રી અને મુનિશ્રી સંતબાલજી–બંનેના ઉદ્દેશ ભિન્નભિન્ન હતા. પૂ. મહારાજશ્રીએ ત્યાં એ યુગનું પ્રતિબિંબ પાડતું દેશનું રાજકીય અને રાષ્ટ્રીય વાતાવરણ જોયું, કેંગ્રેસને મંચ જે, મહાત્મા ગાંધીજી, સરદાર વલ્લભભાઈ, નેતાજી સુભાષબાબુ વગેરે મેટા નેતાઓ અને તેમની વિચારધારાનું દૂરથી, ઉપરછલ્લું નિરીક્ષણ કર્યું. વધુ ઊંડા ઊતરવા જેવો કે દેશના એ નેતાઓને પરિચય કરવા જેવો અવસર કે અવકાશ ન દેખાતાં, ત્યાં આવેલા અનેક નવાજૂના પરિચિતો, સેવક અને ભક્તોને મળીને તેઓએ હરિપુરાથી આગળ વિહાર કર્યો.
મુનિશ્રી સંતબાલજીએ ઘાટકેપથી જુદા પડ્યા પછી અને એકાંતવાસની સાધના પછી પિતાની દિશા સહેજ બદલી હતી. પિતાની આ સાધનાના શેધન અને મંથનકાળ દરમિયાન અનેક ધર્મતેના વાચન-મનન-દેહનરૂપે પિતાના ભાવિ જીવનનો ન. માર્ગ શોધવા તેમ જ ત્યારની રાજકીય-રાષ્ટ્રીય નેતાગીરીને અભ્યાસ