________________
18
શ્રી પૃથ્વીચંદ્ર - અને ગુણસાગરનું સરલ - ચરિત્ર તે યોગીનો તું ત્યાગ કર. હે રાજન! મારા વચનથી સાત રાત્રી પછી સૂર્યના સ્વપ્નથી સૂચિત તારે પુત્ર થશે. આ યોગી તો તને મારી નાખશે પણ તારું ખગ એને આપીશ નહિ. તારા ખર્ગના પ્રતાપે મારી સહાયથી તું એને જીતી લઈશ.” વ્યંતરની વાત સાંભળીને રાજા યોગી પાસે આવ્યો. યોગીએ મૃતકની પૂજા કરી મંડળમાં સ્થાપન કર્યા પછી રાજા પાસે ખડ્રગ માંગ્યું. વ્યંતરના વચનને યાદ કરી રાજાએ ખગ્ર આપ્યું નહિ. યોગીએ રાજાને ઘણો સમજાવ્યો પણ રાજા માન્યો નહિ એટલે ક્રોધાયમાન થઈને યોગી રાજાને મારવા ધસ્યો ત્યારે રાજા યોગીને ગળચીમાંથી પકડી બોલ્યો, “તારા જેવા પાપીને માર મારીને મારો પુરુષાર્થ કલંક્તિ કરવો નથી. માટે મારી નજરથી દૂર ચાલ્યો જા.” ભય પામી ગયેલા યોગીએ રાજાને મણિ આપ્યો અને માફી માંગીને પોતાના સ્થાનકે ચાલ્યો ગયો. રાજા પણ પ્રાતઃકાળ થતા પોતાના મહેલમાં આવી ગયો અને મંત્રીઓને રાત્રી સંબંધી વાત કરી. રાજાનું વૃતાંત સાંભળી મંત્રીઓ ખુશ થયા અને નગરમાં મહોત્સવ કર્યો.
= અગિયારમા ભાવમાં :
દેવલોકનું આયુષ્ય પૂર્ણ કરીને પૂર્ણચંદ્ર રાજાનો જીવ ગુણમાળા પટરાણીની કુણિમાં ઉત્પન્ન થયો. તે સમયે મહાદેવીએ સ્વપ્નાવસ્થામાં સુશોભિત અને તેજસ્વી અર્કમંડળ જોયું. પ્રાત:કાળે રાજાને સ્વપ્નની વાત કરી એટલે રાજાએ વ્યંતરના વચન અનુસાર રાણીને કહ્યું કે આપણને રાજ્યભાર વહન કરનાર યોગ્ય પુત્ર થશે. સાતમે મહિને રાણીને દોહદ ઉત્પન્ન થયો સમગ્ર સૈન્ય સહિત પોતે રાજલીલાનો અનુભવ કરવા વનક્રીડા માટે જાય. રાજાએ તેની ઇચ્છા પૂર્ણ કરી. ગુણમાળા રાણી હાથી ઉપર બેસીને, તેની આજુબાજુ મંત્રીઓ, સામંતો અને નગરપતિઓ રહ્યા અને અદ્ભુત દાન વડે દીન અનાથ અને રંકજનોને સંતોષ પમાડતા રાજા સાથે નગરની બહાર અરણ્યમાં ગઈ. એ સમયે કરૂણ સ્વરે રૂદન કરતી કોઈ સ્ત્રીનો શબદ સાંભળી રાણી બોલી, “હે સ્વામી! કોઈ વિદ્યાધરી રૂદન કરે છે તો તેની પાસે જઈએ.”
