________________
પ્રારબ્ધ. રથી છેડી અગવડથી ચલાવી લેવાની શક્તિ ઓછી થતી જાય છે, સગવડ વધારવા લાલચ થાય છે અને અંતે તેમાંથી કેમ છૂટવું તે સૂઝતું નથી. હાલની વિદ્યા દુઃખ સહન કરવાની શક્તિ આપતી નથી.
હાલના વખતમાં એક માણસ ઉપર એક જ વખતે ઘણી ફરજો આવી પડે છે અને તે વખતે શું કરવું તે તેને સૂઝતું નથી. તેથી તેને એમ લાગે છે કે માણસ હમેશાં પરતંત્ર રહેવા જમેલે છે. તેને શંકા થાય છે કે જે માણસ સ્વતંત્ર હોય તે તેની મરજી પ્રમાણે બનાવે કેમ બનતા નથી.
આપણી ઈચ્છા પ્રમાણે બધું ચાલે તે ઠીક એ વિચારમાં આપણે એટલે “કે” તે સમજવું જોઈએ. અરીસામાં આપણું જે રૂપ દેખાય છે તે આપણે નથી. દેહાભિમાની માણસની ઈચ્છા પિતાના માપમાં બંધાય છે અને બંધાએલી ઈરછા પરતંત્ર રહે છે.
આત્મજ્ઞાનને કોઈ વસ્તુ ન મળે તે આત્માની સ્વતંત્રતા ઓછી થાય છે એમ તે માનતું નથી. તે પિતાની ઈચ્છા પ્રમાણે બધું બને તેમ માગતું નથી પણ જે બને છે તે એકની જ ઈચ્છાથી બને છે એમ
૧૮૩
