________________
વિષયની કટુતા સમજાય છે. વિષય-સુખની ઈચ્છાને અંત આવી જાય છે અને વિષયને ત્યાગ સહેજ બની જાય છે.
હીરા, માણેક કે મેતીના અલંકારથી લેકે ભલે આ નશ્વર દેહને ભાવે પણ એ દેહ અને દાગીનાનું મહત્ત્વ જેને લીધે છે એ આત્મા તે જ્ઞાન ઘરેણાથી શેભે છે. - ગ્રીષ્મઋતુમાં પરબનું પાણું તરસ્યા માણસની આંતરડી ઠારે છે. એ જ રીતે વાસનાના બેસિતમ તાપથી સંતપ્ત આત્માને જ્ઞાન પરબના પાણી વિના કેણ શીતળતા આપી શકે, તેમ છે?
અંજનને ગુણ છે આંખોનું તેજ વધારવાને. આપણા આંતર ચક્ષુઓને તેજસ્વી બનાવનાર અંજન છે સમ્યજ્ઞાન.
આપણું આંતરચક્ષુઓ છે સંવેગ અને વિરાગ.એ ચક્ષુઓ ઉપર વળી ગયેલી છારી સમ્યજ્ઞાન રૂપ અંજનથી દૂર કરવાની છે. તે પછી જ તેજસ્વી બનેલી એ આંતરચક્ષુઓથી મેક્ષમાર્ગને આપણે ષષ્ટ જોઈ શકીશું અને ઝડપભેર ડગલાં ભરી શકીશું.
દુનિયામાં હીરા, માણેક, સોનું, રૂપું અને કરંસી નેટની બોલબાલા છે. મનુષ્યનો બાહ્ય વ્યવહાર એનાથી ચાલે છે એટલે પુદ્ગલાનંદી જીવેએ એને કીંમતી ધન માન્યું. મોક્ષમાર્ગમાં એ ધનનું કશું મૂલ્ય નથી. આત્માના સર્વ કાર્યોમાં સમ્યજ્ઞાન વિના એક ડગલુંય ભરી શકાતું નથી તેથી જ્ઞાની પુરૂષ કહે છે–જ્ઞાન સમે કિઈ ધન નહિ, આત્માથી જીવે જ્ઞાનને જ અમૂલ્ય ધન દેખે છે.
