________________
હક
શ્રી જિનભદ્રગણિક્ષમાશ્રમણ મહારાજે કહ્યું છે કેअंतिमकोडाकोडी सव्वकम्माणमाउवज्जाणं । पलिआसंखिज्ज इमे भागेखीणे हवइ गंठी ॥१॥
આયુષ્ય વજીને સર્વે કર્મોની સ્થિતિ પાપમના અસંખ્યાતમા ભાગ ન્યૂન એક કડાછેડી સાગરોપમની થાય ત્યારે ગ્રંથિસ્થાન પ્રાપ્ત થાય છે. गंठित्ति अ सुत्ते तु, क्खडघणरूढगढगंठिव्व । जीवस्स कम्मजणिओ, धणरागदोसपरिणामो ॥२॥
ગ્રંથિ એટલે કર્કશ,ઘન, રૂઢ અને ગૂઢ એવી વાંસની ગાંઠ સમાન અને અત્યંત દુખે ભેદવા ગ્ય જીવના કર્મથી ઉત્પન્ન થયેલ રાગદ્વેષરૂપ પરિણામ. भिन्नंमि तम्मि लाभो संमताईणसुखहेउण सो उ । दुलंभोपरिसम चित्तविधायाइविग्धेहिं ॥३॥
તે ગ્રંથિભેદ થાય તે જ મોક્ષના કારણરૂપ સમ્ય
૧. કર્કશ એટલે કઠોર, ઘન એટલે અંદરના ભાગમાં છિદ્રરહિત. રૂઢ એટલે સુકાઈ ગયેલી, ગૂઢ એટલે ઉકેલી ન શકાય એવી. આ પ્રમાણે વિશેષાવશ્યકમાં શબ્દાર્થ જણાવેલ છે.
૨. અહીં કેટલાક ગ્રંથમાં વાંસની ગાંઠ કહી છે. કારણ કે તે બહુ ચીકણું હોય છે, અને શ્રી વિશેષાવશ્યક વૃત્તિમાં બલ્ક આદિ કાષ્ઠવિશેષની ગાંઠ એમ કહ્યું છે.
