________________
आहारासणनिद्दा-जयं च काऊण जिणवरमएण। ' झाइज्जइ निअअप्पा, उवइठं जिणवरिंदेण ।।
શ્રી જિનેશ્વર ભગવંતના સિદ્ધાંત પ્રમાણે આહારજય, આસનજય અને નિદ્રાય કરીને, પિતાના આત્માનું ધ્યાન કરે, એમ તીર્થકર ભગવતેએ કહ્યું છે. પયકાસનનું સ્વરૂપ - , -
બંને જંઘાના નીચેના ભાગને પગ ઉપર સ્થાપન કરી નાભિની પાસે જમણે અને ડાબે હાથ ઉત્તાન (ચત્તો) ઉપરા ઉપરી સ્થાપન કરે, તે પર્યકાસન કહેવાય.
કેટલાક આચાર્યોએ સિદ્ધાસન કર્યું છે; તે સિદ્ધાસનનું સ્વરૂપ :
ડાબા પગથી નિને અને બીજા જમણા પગથી "લિંગને દાબીને હૃદય ઉપર હનુ રથાપીને નિશ્ચલ ઈન્દ્રિય યુક્ત અને સ્થિર મનયુક્ત એ રોગી જીહાને તાળુના
૧. ડાબા પગની એડીથી.
૨. ગુદા અને લિંગ એ બેની વચ્ચેનો ભાગ તે નિ અથવા લિંગનું મૂળ તે યોનિ. પરંતુ સ્ત્રીને ચિહ્નરૂપ યોનિ નહિ. (ઈતિ હઠપ્રદીપિકા)
૩. જમણા પગની એડીથી.
૪. લિંગને ઉપરને ભાગ જે પેઢુની પાસે હોય તે ભાગ દાબીને.
- પ. હૃદયભાગથી જ અંગુલ દૂર હનુ રાખીને, હજુ એટલે હડપચી. જે મુખની નીચે દાઢીવાળો ભાગ છે તે. આ જાલંધરબંધ કહેવાય.
