________________
અશુભગતિ=નરકગતિ અને તિર્યંચગતિ. हितसंयमर्नु माय२९. (१५3) अन्यत्वभावनामाहअन्योऽहं स्वजनात्परिजनाच्च विभवाच्छरीरकाच्चेति । यस्य नियता मतिरियं, न बाधते तं हि शोककलिः ॥ १५४ ॥
न बाधते-न पीडयति । कः ? शोककलिः-कलिकालस्वरूपं, कं? तं जीवम् । हिशब्द: स्फुटार्थो, यस्य नियता-निश्चिता, काऽसौ ? मतिः-बुद्धिरियमेवेति अन्यतोल्लेखेन, अन्योऽहं (ग्रं० ९००) स्वजनात्-पित्रादेः परिजनाद्दासादेविभवात्-कनकादेः शरीराद्-देहात्, एतेभ्यो भिन्नोऽहमिति ॥ १५४ ।। અન્યત્વ ભાવનાને કહે છે
थार्थ- स्व४न (=पिता पो३)थी, परि४न (=स. गे३)थी, વૈભવ (સુવર્ણ વગેરે)થી અને શરીરથી હું ભિન્ન છું એવી જેની મતિ નિશ્ચિત છે તેને શોકથી ભરેલો કલિકાલ પરેશાન કરતો નથી. (૧૫૪)
अशुचित्वमाहअशुचिकरणसामर्थ्यादाद्युत्तरकारणाशुचित्वाच्च । देहस्याशुचिभावः, स्थाने स्थाने भवति चिन्त्यः ॥ १५५ ॥
भवति-जायते चिन्त्यः-चिन्तनीयः । कः ? अशुचिभावः-जुगुप्सनीयत्वं । क्व ? स्थाने स्थाने-शिरःकपालादिषु । कस्य ? देहस्य-तनोः । कस्मात् ? अशुचिकरणसामर्थ्यात्, शुचिनोऽपि द्रव्यस्य कर्पूरादेरशुचिकरणसामर्थ्यमस्त्येव । तथा आधुत्तरकारणाशुचित्वाच्च, कारणशब्दस्य प्रत्येकं योजनाद् आदिकारणोत्तरकारणयोरशुचित्वात्, तत्रादिकारणं शुक्रशोणितादि उत्तरकारणं तु जनन्याऽभ्यवहृतस्याहारस्य रसहरण्योपनीतस्य रसस्यास्वादनमत्यन्ताशुचिरिति ।। १५५ ।।
અશુચિભાવનાને કહે છે–
ગાથાર્થ– દેહમાં અશુચિ કરવાનું સામર્થ્ય હોવાથી તથા શરીરનું આદિ કારણ અને ઉત્તર કારણ અપવિત્ર હોવાથી સ્થાને સ્થાને શરીરની અપવિત્રતા વિચારવા યોગ્ય છે.
- प्रशभति. ११८
