________________
(૨)
ન
ક
અ
-
-
-
-
-
- - -
-
-
-
-
-
દ્રવ્યાનુગ એ દ્રવ્યનું સ્વરૂપ યથાર્થરૂપે દર્શાવે છે. ગણિતાનુગ તે તે દ્રવ્યનું વાસ્તવિક ગણિત દર્શાવે છે. ચરણકરણાનુગ આત્માને હેયઉપાદેય હકીકતને પ્રદર્શિત કરે છે. ને ધર્મકથાનુવેગ આદર્શને પામેલાઓનું ઉદાહરણ રજૂ કરે છે. આ રીતે જૈન સાહિત્યમાં ચારે પ્રકારના અનુગો એકમેકના પૂરક તથા પરસ્પરના સમન્વયના સુંદર દ્રષ્ટાંતરૂપ છે.
આ ચારે અનુગોને જનશાસ્ત્રમાં રત્નની ખાણ, સુવર્ણની ખાણ, રજત-ચાંદીની ખાણ તથા લેખંડની ખાણની ઉપમા આપી છે. રત્ન, સુવર્ણ કે ચાંદીની ખાણને દવા માટે લોખંડની તે જરૂરિયાત રહેવાની. તે દષ્ટિએ ચરણ કરણાનુવેગને લોખંડની ખાણની ઉપમા આપવામાં આવી છે. તેના યોગે જ–ચરણકરણાનુગના યેગે જ બાકીના ત્રણે અનુગો સાર્થક તથા ઉપકારક બને છે. • વિશ્વમાં સારરૂપે શ્રી જૈન શાસન છે. તેના સારરૂપે શ્રી શ્રુતજ્ઞાન છે, ને શ્રુતજ્ઞાનના સારરૂપે દ્વાદશાંગી છે, ને તેને સાર આચાર છે. એટલે ચરણકરણાનુયોગ આ દૃષ્ટિએ સારને સાર.
-
-
- -
-
ર ા
છે.
જ
