________________
૧૩૬
તત્ત્વદાહન
કરુણાના વિષય અને છે. આ
રીતે સામાયિકવાળું ચિત્ત જ ધર્મધ્યાનને વિષય અને છે. અને એ જ ચિત્ત જ્યારે આત્મ રમણતાવાળું બને છે, ત્યારે શુકલરૂપ બનીને ઘાતી ક ના ક્ષય કરનારુ થાય છે.
તેને વાસીચ'નકલ્પ કહેવામાં મીજી અપેક્ષા એ છે કે, ચંદનને વાંસલાથી છેલવામાં આવે તેાપણ છેાલનારને, તે શીતળતા અને સુગંધ આપે છે, તેમ સામાયિકયુક્ત ચિત્તવાળા મહાત્માએ અપકાર કરનાર પર પણ અનુકંપાવાળા બને છે. અને ઉપકાર કરનારા થાય છે.
આ રીતે દુઃખ પ્રત્યે અદ્વેષ, જીવ પ્રત્યે મૈત્રી અને સામાયિકવાળું ચિત્ત એ ત્રણે પરસ્પર એવી રીતે જોડાચેલાં છે કે એકનો સદ્ભાવ, ખાકીના એના સુચેાગ કરાવીને જીવને શિવપદ્મના ભાગી બનાવે છે.
વિવેકથી પ્રવૃત્તિ અને સમજણથી નિવૃત્તિ એ શાંતિની જનેતા છેં. અવિવેકીની પ્રવૃત્તિ અને અજ્ઞાનીની નિવૃત્તિ એ અશાંતિની જનેતા છે.
