________________
પુળ
ઇમબોધ ગ્રંથમાળા : ૧૬ :
હે આત્મા ! તું બાર ભાવનાઓનાં નામ સાંભળ અને તેનું ચિંતન કર, જેથી જન્મ-જરા-મરણના ફેરામાંથી છૂટી જઈશ, તે નામે આ પ્રમાણે છે
(૧) અનિત્યભાવના, (૨) અશરણભાવના, (૩) સંસારભાવના, (૪) એકવભાવના, (૫) અન્યત્વભાવના, (૬) અશુચિભાવના, (૭) આઝવભાવના, (૮) સંવર ભાવના, (૯) નિર્જરાભાવના, (૧૦) ધર્મસ્વાખ્યાતભાવના, (૧૧) લેકવરૂપભાવના અને (૧૨) બોધિદુર્લભભાવના.
(૧) અનિત્યભાવના પિગલિક વસ્તુઓની અનિત્યતા વિચારવી, તેને અનિત્યભાવના કહેવાય છે. જેમકે
નિયમોમનિય ચૌવન,
विभृतयो जीवितमप्यनित्यम् । अनित्यताभिः प्रहतस्य जन्तोः,
कथं रतिः कामगुणेषु जायते १ ॥ १ ॥ આરોગ્ય અનિત્ય છે, પૈવન અનિત્ય છે, સંપત્તિ અનિત્ય છે અને જીવન પણ અનિત્ય છે. આમ અનિત્યતાથી હણાયેલા પ્રાણુને કાળભેગમાં આનંદ કેવી રીતે આવે ? વિચાર કરે તે ન જ આવે.
શરીરને નીરોગી રાખવા માટે ગમે તેવા પ્રયત્ન કરવામાં આવે પણ તે ક્યારે રગને ભેગ બની જશે, તે કહી શકાતું નથી. ઘડી પહેલાં જે શરીર કંદર્પ જેવું કમનીય અને નીરોગી
