________________
જીવની
ની.
દેવતા નારકની યેની નિર્જીવ છે. ગર્ભજ મનુષ્ય અને તિર્યંચને “સચીત અચીત” અને મિશ્ર હોય શેષ બાકીના જીને ત્રણે પ્રકારની હોય સીત, અચીતને મિશ્ર ત્રણ પ્રકારની હોય.
સચીત=જીવતી ગાય પ્રમુખને શરીરે કૃમી ઉપજે તે અચિત=સુકાં લાકડામાં ઘુણ ઉપજે છે તે. મિશ્ર કાંઈક સુકું કઈક લીલું એવા કાછમાં તથા ગાય પ્રમુખના શરીરમાં ગુમડા વગેરે ક્ષતાદિમાં કૃમીયાદિ ઉપજે છે તે.
મનુષ્યની યેની ત્રણ પ્રકારની છે. ૧ શંખાવર્ત શંખ સરખે આકાર તે હતગર્ભા એટલે એમાં ઉપજે ગમે અત્યંત અગ્નિને તાપે મરણ પામે નીપજે નહીં તે હતગર્ભા કહેવાય તેવી ની ચક્રવતીની સી હોય. ૨ કાચબાના પુંઠા જેવી ઉન્નત ઉંચી હોય તેમાં અરિહંત, ચક્રવતી, વાસુદેવ, બળદેવ ઉપજે ત્રીજીવાંસના પાંદડાના જોડા જેવી હોય તેમાં સામાન્ય મળે ઉપજે.
એ રીતે સંસારી જીવે ચાર પ્રકારના તથા પૃથ્વી કાળાદિ થાવર ત્રસ તમામ જાતના ઇવેનું વર્ણન કર્યું હવે પાંચમી ગાત જે સિદ્ધની તેનું વર્ણન કરવામાં આવે છે.
સંસારિક=સંસરવા પણું, સંસરણ કરવું, ચતુતિમાં ફરવું તેનું નામ સારી.
