________________
જવ વિચાર.
૨૫
૨ ત્ર=હાલતા ચાલતા હાલી ચાલી શકે તેના ચાર ભેદ છે ૧ બેઈદ્રિ ૨ તેઈઢિ૩ ચોરિંદ્રિ૪ પંચંદ્રિ એ ચાર પ્રકાર છે,
બેઈદ્રિવાળા=શંખ, કોડા, કરમીયા, જળ, અળસીયા, મેર, પિરા વિગેરે તેને શરીર ને મોટું બે હોય તેથી તે બેઈદ્રિય કહેવાય.
૨ તેઇંદ્રિવાળા-કાનખજુરા, માંકણ, જુઓ, કીડીયા; ઉધેઈ, મંકોડા, એળ, ઘીમેલ, પાપણમાં પડે છે તે સવા; ગગડા, વિષ્ટાનાકડા, છાણના કીડા અનાજનાકીડા, કુંથુઆ, માથામાં પડતી જુઓ, લાલવરણીગાયે વગેરે તેને શરીર, મોટું ને નાક એ ત્રણઈતિ હોય છે તે તેઈદ્રિ કહેવાય.
૩ ચોરેંદ્રિવાળા વિછી, ઢીંકણ, બગાઈ, ભમરા, તીડ, માખીઓ, ડાંસ, કંસારી, કરેળીયા, ખડમાંકડી વગેરે તેને શરીર, મેંદું, નાક ત્યા આંખ એ ચાર ઈદ્રિ હોય છે તેને ચેતિ કહે છે.
૪ પંચૅજેિને પાંચે ઈદ્રિ પુરી હોય શરીર, મોટું નાક, આંખ અને કાન એ પાંચે ઈહિ જેને હોય તે પંચૅહિ. તેના ચાર ભેદ છે ૧ દેવતા ૨ મનુષ્ય ૩ તીર્થંચ ૪ નાર. કીને જીવે એ રીતે ચાર પ્રકારના છે તેનું વર્ણન નીચે અપવામાં આવ્યું છે.
