________________
રસબંધ.
અનુભભાગ એટલે રસબધ કહે છે.
શુભાશુભ અધ્યવસાય વિશેષે કરી જે મીઠેા, કડવા, એક ઠાણીએ, બેઠાણીએ, ત્રીઠાણીઆ, ચાઠાણીએ, ઘાતી, અઘાતિ, એવા રસનું બાંધવું તેને રસમ ધ કહે છે.
લીંમડાના રસ જેમ સહેજે કડવા હાય તેમ બ્યાસી પાપ પ્રકૃતિના રસ સે કડવા અતિઉદ્વેગ હેતુ હાય તેમજ શેરડીના રસ સ્હેજે સ્વભાવે મીઠા હાય તેમ પુણ્ય પ્રકૃતિ ખેતાળીશના રસ સેજે ઇષ્ટ આનંદ હેતુ હાય તે રસ એક ઠાણીયા કહેવાય તેને દ્રષ્ટાંતથી સમજાવે છે.
લીમડાના એક શેર રસ લઇએ તે સેજ સ્વભાવે કડવા છે તે એક્ઠાણીએ રસ કહેવાય તેને ઉકાળી એક ભાગ એટલે અડધા શેર રહે ત્યાંસુધી ખાળીએ તે રસ ઘણા કડવા હાય માટે બેઠાણીએ કહેવાય, તેથી વધુ ઉકાળી શેરને ત્રીજો ભાગ રાખીએ તે વધુ કડવા હાય તે ત્રીઠાણીએ કહેવાય. અને તેથી પણ વધારે ઉકાળી ચાથા ભાગ રાખીએ એટલે પાશેર રાખીએ તે અત્યંત કેંદ્ભુતમ મહા ઉદ્વેગ હેતુ હાય તે ચાઠાણીયા રસ કહેવાય. તેમજ શેરડીના રસ માટે પણ સમજવું પણ શેરડીના રસ જેવા સ્વભાવ પુણ્યપ્રકૃતિનાછે માટે મિષ્ટ, મિષ્ટતર, અતિમિષ્ટતમ, મિષ્ટતમઆનંદદાયક
