________________
૯૮ શ્રી જૈન ધર્મના તત્વોને ટુંકસાર
જીવે હેતુ મળે જે કર્મ બાંધ્યાં છે તે કર્મો છોડવા પણ સમર્થ છે તે કર્મો છોડવા માટે ગ્રંથી ભેદ કરી સમ્યકત્વ પામી ત્રણ પ્રકારના કરણની ઉપસમ શ્રેણ, ક્ષક, શ્રેણ કરી ઘણા કાળનાં બાંધેલાં નિવડે કર્મોની બેડી તોડી કર્મ રૂપી કેદખાનામાંથી જીવ મુક્ત થાય છે ને કેવળ જ્ઞાન, કેવળ દર્શનાદિ આત્માના સ્વભાવિક ગુણો પ્રગટે છે જેથી આત્મા પોતાના સ્વરૂપે નિરાકાર તિ સ્વરૂપ બની લેકાંતે સિદ્ધ સિલા ઉપર જઈ સ્થિત થાય છે ને ત્યાં અનંત કાળ આવ્યા બાધપણે રહે છે તેને મેક્ષ કહે છે.
એ રીતે જીવ, કર્મ, બંધને મેક્ષનું વર્ણન કર્મગ્રંથાધારે સારરૂપે કરવાથી મારા આત્માને સમજવા સહેલું પડશે જાણી મતિ અનુસાર તત્વ દહન કર્યું છે.
જીવના પ્રકાર.
સંસારી જી ચૌદ પ્રકારના છે તે પ્રકાર–
૨ એકૅવિના બે પ્રકાર ૧ સુમ એકેઢિ ૨ બાદર એકેદ્રિ (શરીરકી એકજ હોય) ૩ બે ઈંદ્ર (શરીર થી મેં) ૪ ત્રણેદ્રી ( શરીર, મેં થા નાક ત્રણ ઇંદી ) ૫ ચૌરિદ્રિ (શરીર, મેટુ, નાક ત્થા આંખ એ ચાર ઇંદ્ધિ હોય) ૬-૭ પંચેંદ્રીના બે પ્રકાર ૧ સંજ્ઞીપંચેદ્રિ ૨ અસંરપંચૅકિ.
