________________
૭૦
શ્રી જૈન ધર્મના તત્વને ટુંકસાર.
ક્રમે ક્રમે ઉત્તમ તપશ્ચર્યા કરી શકાય છે.
૨ અત્યંતર તપ=અંતર ગમનના નિગ્રહથી સાધ્ય કરાય, બીજાને દષ્ટિએ દેખાય નહીં આત્મિક બળ, મને બળનું દ્રઢ પણું એ બંનેની અકયતાથી આ તપ થઈ શકે છે. આ તપને હેતુ અંતર વૃત્તિના શત્રુ રૂપ ચાર કષાયને જીતવાને આત્મીક એશ્વર્ય પેદા કરવું એ છે. બાહ્યતા પૌગળિક ભાવના વિલીન પણાનો નાશ કરે છે ત્યારે અંતરંગ તપ આત્માને ગોતાં ખવરાવનાર અષ્ટ કર્મને નાશ કરનાર છે. અત્યંતર તપ કઠણ છે કારણ કે તેમાં પુરાળિક ભાવ દશા ભૂલી જઈ આત્મિક બળ વડે કર્મ સાથે ટક્કર લેવાની છે. ભાવ નિર્જરા કરવી છે. મને બળ નિર્બળ હોય, સંસારીક તૃષ્ણાઓને નાશ ન થયો હોય તે અંતરંગ તપ થાય નહીં તે અત્યંતર તપના પણું છે ભેદ છે.
૧ પ્રાયશ્ચિત તા=અપરાધ થયે હોય, પાપ લાગ્યું હોય તેની ગુરૂ પાસે આલેયણ લેવી તે.
૨ વિનય ત=ગુરૂ વડેરાને વિનય કરે, ભકિત સાચવવી તે.
૩ વૈયાવચ્ચ=ગુરૂને આહારાદિ લાવી આપવા, પગ ચાંપવાદિ સેવા કરવી તે.
૪ સ્વાધ્યાયઃ(સજજાઓ) ભણવું. પાંચ ભેદે સજાય ધ્યાન કરવું તે ભણવું, ભણાવવું, સંદેહ દુર કર, ભણેલું
કર લેવાની આ ભૂલી જઈશું છે કારણકને નાશ
