________________
છે. પ્રેમનું પરિબળ ]
[ ૬t થયે અને યતિધર્મની દીક્ષા છેડી મેં પંચમહાવ્રતને સાધુધર્મ અંગીકાર કર્યો. તમારા પ્રેમ અને ભક્તિએ મને પતનના માર્ગે જતાં અટકાવ્યું, એટલે ભાવદૃષ્ટિએ તે તમે જ મારા ગુરુ છે.”
મંત્રીને દશ વર્ષ પહેલાને આ મુનિરાજ અંગેને પ્રસંગ યાદ આવ્યું અને કહ્યું: “દુનિયામાં માણસ એકવાર ગુને કરવાથી કાંઈ હંમેશને માટે શાપિત બની જતું નથી. આ જગતમાં તે ચેરી કરતાં પકડાય એ ચેર અને ચાલાકીથી છૂટી જાય એ શાહ. જીવનમાં ભૂલે તે બધાની થાય છે, પણ માનવહૃદય પરિવર્તનશીલ છે. આજે જેને એક વાતથી તૃપ્તિ થાય છે, તેને કાલે એ જ વાતને અણગમે જાગે છે. સમુદ્રની ભરતી-ઓટને નિયમ માનવહૃદયને પણ લાગુ પડે છે. જ્ઞાની અને વિવેકીને ભૂલનું ભાન થતાં તેમાંથી પાછા ફરી જાય છે, ત્યારે અજ્ઞાની પતનના માર્ગે આગળ ને આગળ વધતો જાય છે. પરંતુ જીવનમાં એક વાતની તે મને ખાતરી થઈ ગઈ છે કે, પંથભૂલેલા માનવને સાચા રસ્તે દેરવા માટે માત્ર ઉપદેશ કે ઠપકે ભાગ્યે જ મદદરૂપ થાય છે. આ માટે જરૂર છે વિશુદ્ધ પ્રેમ અને પવિત્ર સભાવની.”
મંત્રીએ પિતાની પાછલી જીવનકથની કહેતાં કહ્યું : યૌવન અવસ્થામાં ઉન્માદ અને ઉન્માર્ગના પંથે હું જઈ રહ્યું હતું. મારી પત્ની સિવાય ઘરની એકેએક વ્યક્તિ મારા પ્રત્યે ઘણું અને તિરસ્કાર સેવતી. મારી પત્ની મારા બધા દેષ શાતિપૂર્વક સહી લેતી. એક દિવસે તે એકાએક
