________________
૨૪૬ ]
[ શીલધર્મની કથાઓ-૧. કરી પેલી ચંડાળ કન્યા તેનું માથું પિતાના મેળામાં લઈ દાબવા લાગી. સાધના અર્થે નીકળતાં પહેલાં ગુરુદેવે બંને ભાઈઓને સ્પષ્ટ રીતે કહ્યું હતું કે, “બ્રહ્મચર્ય પાલનમાં સ્ત્રી સ્ત્રી જોડે, તેમજ પુરુષ પુરુષ જોડે પણ જાણીબૂઝીને વિશેષ પડતાં સ્પર્શાદ કરે છે તે દેષરૂપ છે, એટલું જ નહીં પણ સર્વ પ્રકારના સ્પર્શી બ્રહ્મચારીને માટે ત્યાજ્ય છે. કેવળ સ્ત્રી અગર પુરુષને નહીં, પણ પ્રાણી તેમજ પદાર્થ માત્રને સ્પર્શ બ્રહ્મચારી માટે વર્ષ છે. સ્પશેન્દ્રિય આખી ત્વચા પર ફેલાયેલી છે અને ગમે તે ઠેકાણેથી ગમે તેના સ્પર્શથી વિકાર ઉત્પન્ન થવાની શક્યતા રહેલી જ છે. આ વિકાર ક્યારે અને કઈ રીતે ભેગમાં પરિણમે એ કહી શકાય નહીં.' છે. આ રીતે ચંડાળ કન્યા પાસે માથું દબાવવાનું કાર્ય, ગુરુદેવના આદેશ વિરુદ્ધ હતું. યુવાન સ્ત્રીમાં પ્રેમનું પ્રથમ લક્ષણ ધૃષ્ટતા હોય છે, અને એવી પૃષ્ટતાને સામને કરવામાં વિદ્યુમ્માલી નિષ્ફળ નીવડ્યો. વિદ્યુમ્ભાલીને પેલી ચંડાળ કન્યાના હાથને સ્પર્શ અતિકે મળ અને મધુર લાગ્યું. પિતાના નિયમમાંથી ચુત થઈને વિકારમાંથી ઉત્પન્ન થયેલી પ્રબળ. વાસનાની જ્વાળાને તે તાબે થઈ શક્યો. બ્રહ્મચર્ય પાલનના તેના દઢ સંકલ્પ અને મજબૂત મને મળને પ્રકૃતિએ એક જ ઝપાટે હણી નાખ્યાં. નરમાંસ કદીયે ન ચાંખ્યું હોય તેવા જંગલના ચિત્તાને જ્યાં સુધી એ સ્વાદ ચાખવાનું ન મળ્યું હોય ત્યાં સુધી તે એ માત્ર એનું એક આકર્ષણ જ હોય છે, પરંતુ માત્ર એક જ વાર એકાદ
