________________
૨૩૬ ]
[[ શીલધર્મની કથાઓ-૧. અટકાવવા દેવદત્તે પ્રથમ તે પિતાની આંખ મીંચી દીધી, પણ વિહાર જરા દૂર હતું એટલે આંખ ઉઘાડી રાખ્યા સિવાય એમને એમ વિહાર સુધી ચાલીને જવાનું શક્ય ન હતું.
દેવદત્તની દષ્ટિ પિતાના હાથમાં રહેલી યુવાન સ્ત્રીના કમનીય દેહ પર પડી કે તેના મનમાં-ચિત્તનાં ઊંડાણ પ્રદેશમાં પડી રહેલી વિકાર વાસના જાગી પડી. એ સ્ત્રી જરા ઊંચી - હતી અને તેનું રૂપ એક અસરા જેવું હતું. બેશુદ્ધ અવસ્થામાં પણ તે મહાપ્રભાવશાળી લાગતી હતી. આંખની કાળી ભમરે ઉપર સ્ફટિકના ઘાટ જેવું તેનું વિશાળ કપાળ હતું. તેની &ત ડેકમાં મણિમુક્તાની માળા હતી, પણ ડેકને શોભાવવાને - બદલે એ માળા ડેકથી શેભી રહી હતી. મંદ શ્વાસોચ્છવાસથી તેના ઉર પ્રદેશની સાથે સાથે પેલી માળા પણ ઊંચી નીચી થતી હતી. આવી નખશિખ સુંદર નારીતિ તેણે જીવનમાં પહેલી જ વાર જોઈ અને તેથી તેનું મન ભારે સંક્ષુબ્ધ બની ગયું. અધૂરામાં પૂરું કરવા ગુરુદેવે તે રીતે સ્ત્રીની સારસંભાળ રાખવાનું કાર્ય દેવદત્તને સેપ્યું અને તેણે વગર - આનાકાનીએ-કદાચ સહર્ષ સ્વીકારી લીધું.
વિહારમાં દેવદત્તની કુટીરમાં તે સ્ત્રીની યોગ્ય સારવાર થતાં તે શુદ્ધિમાં આવી અને દેવદત્તને પિતાની સામે ઊભેલ જોઈને બેલીઃ “ભિક્ષુક! અત્યારે હું ક્યાં છું?” દેવદત્તે તેને કહ્યું :” આપ અત્યારે જેતવન ઉદ્યાનમાં અનાથપિંડિક વિહારમાં બધી રીતે સલામત છે. એ સ્ત્રી અત્યંત થાકેલી હતી એટલે તરત જ નિદ્રાને વશ થઈ ગઈ
