________________
૧૬. પાપને બાપ ]
[ ૧૪૯ દેવદત્તની સ્થિતિ તેને કાપે તે લોહી પણ ન નીકળે એવી થઈ ગઈ અનેક શાના અભ્યાસ વડે પ્રાપ્ત ન થયેલું એવું અદ્ભુત સત્ય આ અલૌકિક નારીએ તેને થોડી ક્ષણમાં જ સમજાવી દીધું. સંસાર પ્રત્યેના તેના રાગનું વિરાગમાં પરિવર્તન થયું. તિલત્તમાના ચરણેની રજ માથે ચડાવી તેને પિતાના સાચા ગુરુસ્થાને સ્થાપી સોનામહોરો પર દષ્ટિ પણ કર્યા સિવાય દેવદત્ત એ જ ઘડીએ ધારાનગરી તરફ જવા ચાલી નીકળ્યા.
પંદરમા દિવસે રાજસભામાં દેવદત્તે તેને પૂછેલા પ્રશ્નોને ઉત્તર આપતાં કહ્યું: “મંત્રીજી! પાપને બાપ પ્રભન છે.”
આખી રાજસભાને દેવદત્તના ઉત્તરથી સંતોષ થયે અને મંત્રીએ તેને રાજપુરોહિતનું પદ સંભાળી લેવા વિનંતી કરી.
દેવદત્તે ભરસભામાં પિતાને આ પ્રશ્નને ઉકેલ મેળવવામાં જે અનુભવમાંથી પસાર થવું પડ્યું હતું, તે સવિસ્તર વર્ણવી કહ્યું: “પાપને પિતા પ્રલોભન છે અને પિતામહ મેહ છે. પ્રલેભનની ઉત્પત્તિ મેહમાંથી થાય છે, એટલે આ બધા વિષચકમાંથી મુક્ત થઈ તપ અથે હિમાલય જવાને મેં નિશ્ચય કરી લીધો છે અને આપ બધા પાસેથી વિદાય પહેલાંના અંતિમ આશીર્વાદ માગું છું.”
આખી સભા દેવદત્તની વાણી સાંભળી સ્તબ્ધ થઈ ગઈ અને તેને નિર્ણય અફર છે, એ જાણ્યા બાદ ધારાનગરીના રાજવી, મંત્રી અને અન્ય સભ્યોએ તેને અપૂર્વ વિદાયમાન આપ્યું.
