________________
૧૬. પાપને બાપ ]
[ ૧૪૭ રૂપી વૃક્ષની મંજરીઓને ખંખેરી નાખે છે, પાડી દે છે. જ્ઞાની પુરુષોએ તેથી જ ધનને કામરૂપી સર્પનું દર તથા રાગાદિ દુશ્મનને રહેવાનું ઘર તેમજ અવિદ્યા-અજ્ઞાનને ક્રીડા કરવાનું
સ્થાન કહેલ છે. દેવદત્તની સાત પેઢીમાં કેઈએ આટલું ધન કદી જોયું પણ ન હતું અને અહીં તે આ બધું ધન તેને વગર મહેનતે પ્રાપ્ત થતું હતું. ઘડીભર તે તેને લાગ્યું કે હર્ષના આવેશમાં તે કદાચ ગાંડે થઈ જશે, પણ ત્યાં તે તિલોત્તમા લેભામણું સ્મિત સાથે બોલી : “દેવદત્ત ! આ બધું ધન હું તમને દક્ષિણ તરીકે આપું છું, કારણ કે વિપુલ ધન હોવા છતાં મારે કોઈ સંતતિ નથી. મારા રૂપ અને નૃત્યકળાની મદદ વડે મેં આ બધું ધન પ્રાપ્ત કર્યું છે, તે ન્યાયપાજિત કહેવાય કે નહીં તે હું જાણતી નથી, પણ અમે તે આ જગતને એક બજાર તરીકે જોઈએ છીએ, એટલે તમારી જેવા શુદ્ધ અને પવિત્ર બ્રાહ્મણને આ ધનનું દાન કરવામાં આપવા કરતાં હું વધુ મેળવું છું. અલબત્ત, હું વેપારી નથી પણ વેપારીઓના હાથમાં રમી છું એટલે સહજરીતે સોદાગરની વૃત્તિ મારામાં આવી ગઈ છે. તેથી, આ ધનની એક મામૂલી શરતરૂપ મારા બંને ગાલે તમારે માત્ર એક એક ચુંબન લેવાનું છે. આ હકીકત આપણુ બે સિવાય કઈ ત્રીજું જાણવાનું નથી, માટે શરત પૂરી કરે અને સોનામહેને સ્વીકાર કરે.”
દેવદત્ત પ્રથમ તે જરા અચકાય, કારણ કે એના જીવનમાં એણે કદી પણ સ્ત્રીને સ્પર્શ કર્યો ન હતો. અન્ય સ્ત્રીને આમ ચુંબન કરવું તેને અબ્રહ્મ સમજી તે મોટું પાપ
