________________
૧૪૦ ]
[ શીલધર્મની કથાઓ -. સમ્યગજ્ઞાની સંસારને સ્વરૂપને સાચી રીતે સમજી શકે છે, તેથી તેની પ્રકૃતિ અને સંસાર પ્રત્યેની તેની દષ્ટિ એવાં તે કેળવાઈ જાય છે કે કઈ પણ આઘાત કે નુકસાનને એ બહુ સહેલાઈથી સહન કરી લે છે. જે આનંદ અને પ્રસનતાપૂર્વક શ્રીરામ પ્રાતઃકાળે રાજ્યાભિષેકની તૈયારી કરી રહ્યા હતા, તેથી પણ અધિક આનંદ અને પ્રસન્નતાપૂર્વક તેઓ વહેલી પ્રભાતે, હજુ તે લેકે પથારીમાં નિદ્રા લઈ રહ્યો હતો, તે વખતે વનવાસના વિકટ પંથે નીકળી પડ્યા હતા.
મેહના મૃત્યુ વિના સમભાવની પ્રાપ્તિ થતી નથી. અને સમભાવ વિના સમ્યગજ્ઞાનની શક્યતા નથી. મેહનું મૃત્યુ સુદયને આઘાત અને પરિતાપ થયા સિવાય થઈ શકતું નથી. દુઃખ, કલેશ, આપત્તિ, આફત, વ્યાધિ, શેક, નિરાશાઆ બધાંય એક દષ્ટિએ આઘાત અને પરિતાપના કારણરૂપે છે, અને તેથી મેહના નાશ માટે જરૂરનાં પણ છે. આ રીતે વિચારતાં સુખ-દુઃખ વિષેની આપણી કલ્પનાઓ કેવી ભૂલભરેલી છે, તેમજ આપણું દષ્ટિ કેટલી દેષયુક્ત છે, તેને આપણને ખ્યાલ આવ જોઈએ.
