________________
“૧૨૬ ]
[ શીલધર્મની કથાઓ-૧. લગ્ન થયાં હતાં, પણ લગ્ન પછી મૃણાલિની તરત વિધવા થઈ હતી અને તે પછી તે તેના ભાઈ સાથે જ રહેતી હતી. - મૃણાલિની તેના નામનો અર્થ પ્રમાણે ખરેખર કમલના તંતુ જેવી કે મળી હતી. તેને દેખાવ જે ભવ્ય અને આનંદી હતે, તેવી જ સુંદર તેની પ્રકૃતિ હતી. પ્રૌઢ અવસ્થા થવા છતાં તેની સુંદરતા અને એકતા અજબ પ્રકારનાં હતાં. તે ઊંચી, સુડોળ, સોહામણું અને જાજ્વલ્યમાન નારી હતી. તેની આંખમાં અજબ પ્રકારનું તેજ હતું. બાલ્યાવસ્થામાં વિધવા થયા છતાં તેણે પિતાના તન અને મન પર ભારે કાબૂ રાખી અજબ પ્રકારનું વ્યક્તિત્વ પ્રાપ્ત કર્યું હતું. મૃણાલિની સ્ત્રી હોવા છતાં તેને દેહ અને પ્રકૃતિમાં સ્ત્રીતત્વ કરતાં પુરુષતત્વનું વિશેષ દર્શન થતું, અને તેથી ગમે તે ચતુર, કાબેલ અને સશક્ત માનવી પણ તેને જે જેતે તે નમી પડત.
મૃણાલિનીએ મુંજ વિષે ઘણી વાત સાંભળી હતી. ભારતના તમામ રાજવીઓમાં મુંજ એ વખતે વિદ્યા અને વિદ્વાનને મુખ્ય આધારરૂપ હતું. તેની ગણના વિદ્યાવ્યાસંગીમાં થતી. ઉંમરમાં મૃણાલ કરતાં તે નાનું હતું. તે જે દેખાવડે, ઊંચે અને સશક્ત હતા, તે જ મસ્ત અને મંજિલ હતે. માનવજીવન આનંદ-પ્રમોદ, ભોગવિલાસ તથા એશઆરામ માટે છે એમ મુંજ માનતા હતા અને વળીવેત સુહં , " કૃત્વા વૃd f–અર્થાત્ જ્યાં સુધી જીવન છે ત્યાં સુધી સુખપૂર્વક છે અને તમારી
