________________
૧૩. દષ્ટિરાગ ]
[ ૧૨૧
વિસ્મરણ થઈ જાય. આમ ન થાય ત્યાં સુધી મારી વેદનાના અંત દેખાતા નથી. ’
(૩)
જીવકે રાજાના કુટુ'બીએ અને મત્રીઓને કહ્યું કે, ઉડ્ડયન માનસિક આઘાતના કારણે એક પ્રકારની મૂર્છાવસ્થામાં છે અને આયુર્વેદશાસ્ત્રમાં તેના કાઈ ઉપાય નથી. પત્નીના વિરહની વેદનાનું નિવારણ કાઈ સુચાગ્ય પાત્ર શેખી તેને અપનાવી લેવામાં રહેલ' છે, પણ જે માણસે પાતે એક વખત લગ્ન કરેલાં હાય તેમાં પણ તે ભૂલ જોતા હાય તેા તેને બીજી વાર લગ્ન કરવાનું કેમ કરી સમજાવી શકાય ? પ્રભાવતીના મૃત્યુ બાદ પણ તેના સૂક્ષ્મદેહ સાથે ઉદયનના સપર્ક ચાલુ રહેલા છે એમ કહી શકાય, અને તે જોતાં કદાચ પ્રભાવતીના આત્માદ્વારા તેની મૂર્છા ઊતરે એ વાતને નકારી ન શકાય. પણ આ માં કઈ દવા કારગત થાય એમ લાગતું નથી.
જીવક પછી તેા રાજગૃહી ચાલી ગયેા. તેના ગયા ખાદ ઉડ્ડયનની સ્થિતિ દિવસે દિવસે વધુ અને વધુ બગડતી ચાલી. પ્રભાવતીના જીવ જે દેવલાકમાં દેવ તરીકે ઉત્પન્ન થયે હતા, તેણે જ્ઞાનની મદદ વડે ઉદયનની મનેાવેદના જાણી લીધી અને દીક્ષા લેતી વખતે ઉયનને આપેલુ' વચન તેને ચાદ આવ્યું, અને તે વચનનું પાલન કરવાનું તેણે નક્કી કર્યુ.
એક મધ્યરાત્રિએ અસલ પ્રભાવતીનું સ્વરૂપ ધારણ કરી તે ઉદયનની શય્યા પાસે પહેાંચી ગઈ અને તેને જાગૃત કીઁ. ઉન્નયનને પ્રથમ તે ભ્રમ થયે કે આ પણુ હુ'મેશ
