________________
૧૨૦ ]
[ શીલધર્મની કથાઓ-૧. પરવસ્તુ સાથેના સંગમાં કપેલું સુખ અને એ સુખની
સ્મૃતિ મારા દુઃખ અને દર્દીનું કારણ છે. એટલે, સાચા ચિકિત્સકે તે મને પ્રશ્ન કરે જોઈએ કે ઝાંઝવાના જળ જેવા લગ્નસુખની પાછળ એક વખત પણ દેડવાનું તમને કેમ સૂઝયું ? “તિષશાસ્ત્ર તે હું જાણતા નથી, પણ અમારા રાજતિષીએ મારા લગ્ન વખતે મારી જન્મકુંડલી જોઈ કહ્યું હતું કે જેને સપ્તમેશ કુંડલીમાં વ્યય સ્થાને હેય અને વૈભવ-વિલાસને ગ્રહ શુક દુઃસ્થાનમાં પડ્યો હોય એવા જાતકે લગ્નની ધાંધલથી દૂર રહેવું જોઈએ. મારી જન્મકુંડલી એવા જ પ્રકારની હશે અને તેથી જ લગ્ન, લોગ અને વૈભવ-વિલાસથી મને દૂર રહેવા સૂચન કર્યું હતું. પણ મને ખેદ અને આશ્ચર્ય તે એટલા માટે થાય છે કે, તમે બધા મને ભૂતકાળમાં કરેલાં લગ્ન માટે ઠપકો આપવાને બદલે પુનર્લગ્ન કરવાની સલાહ આપી રહ્યા છે. મેં લગ્ન કર્યા અને ભાગ્યમાં જે હતું તે ભેગવવા પ્રયત્ન કર્યા. હવે જયારે એનું પરિણામ ભેગવવાનો સમય આવ્યે ત્યારે એમાંથી મને મુક્ત કરાવવા તમે સૌ દેડદેડી કરવા લાગ્યા છો. કર્મ બાંધતી વખતે ખેદ થવું જોઈએ, કર્મ ભગવતી વખતે તે પ્રસન્નતા અનુભવાવી જોઈએ. હું એવી પ્રસન્નતા નથી અનુભવી શકતે એનું જ મને દુઃખ છે અને એ જ મારું દઈ છે.”
ઉદયને પછી ગદ્ગદિત કંઠે કહ્યું: “એટલે આપની પાસે હું તે કઈ એવું અદ્ભુત ઔષધ માગી રહ્યો છું કે જેના સેવનથી મારા પૂર્વનાં સ્મરણે અને જૂના સંસ્કારનું
