________________
૧૨. વૈભવનાં વિષ ]
[ ૧૦૫ લાગે છે કે જેનું વર્ણન શબ્દ દ્વારા થઈ શકે નહીં. હું અહીં તમારી પેઢીમાં જોડાવા અગર તમારી સાથે રહેવા નથી આવ્યો, મારી પત્નીને મારી સાથે લઈ જવા આવ્યો છું. એના જવાબમાં જે શબ્દ તેણે કહ્યા તે આ નોંધપોથીમાં લખવાથી સુરુચિને ભંગ થાય તેવું છે, પણ હવે અહીંથી તાત્કાલિક ચાલી જવું જોઈએ, નહિતર આ લોકો મને આપઘાતના માર્ગે દોરશે અગર ગાડાની હોસ્પીટલમાં ધકેલી દેશે.”
સાસરે આવવા માટે શ્રીમતી સાથે થયેલી વાતચીત સંબંધમાં એ નેંધપોથીમાં લખ્યું હતું કેઃ “શ્રીમતીને પોતાના વ્યકિતત્વ અને સંસ્કારનું ભારે અહમ છે. મારી સાથે આવવાનું કહ્યું ત્યારે જવાબ આપ્યોઃ હું આત્મરક્ષણ અને વ્યકિતત્વના વિકાસમાં માનું છું. મહાભારતમાં કહ્યું છે કે, પિતાના સ્વજનેને હણવા પડે તે હણીને પણ આત્મરક્ષણ કરવું. વ્યકિતત્વને લેપ ન થવા દેવું જોઈએ પણ તેના વિકાસ માટે તેને–પિતાના પતિને પણ તજવો પડે તે તજી દે.” અર્ધદગ્ધનું અહમ ભારે ભયંકર હોય છે. નારીપરિચયને આ વિચિત્ર અનુભવ જીવનમાં પ્રથમ વખત થ. ધનવાનની પુત્રી ગરીબ માણસના માટે પત્ની તરીકે એક મહારસાયણરૂપ છે, જેને સ્વાદ મધુર અને મિષ્ટ દેખાવા છતાં તેને જીરવવાની પ્રકિયા તે ગસાધનાથી પણ વિશેષ કપરી હોય છે. પણ આ વાત મને બહુ મોડે મેડે સમજાવ્યું. શ્રીમતીના આવા માનસ માટે આ ઘરનું વાતાવરણ અને તેની વિચિત્ર હવા જવાબદાર છે. અપરાધી માનવ પ્રત્યે પ્રેમપૂર્વક એ વર્તાવ રાખવું જોઈએ કે જેથી
