________________
[૩૩૦ ]
પ્રભાવિક પુરુષ : ચારિત્રની સુવાસ પાથરતા નિગ્રંથ શ્રમની તત્વપૂર્ણ ચર્ચાઓ ચાલી રહી છે. મુનિમંડલીના સાધુઓમાંના કેઈક ઉપર વર્ણવેલા લતામંડપમાં બેસી ઉપાસક વર્ગ સાથે ધર્મ સંબંધી કે આચાર્યશ્રીના સંબંધી ધીમી ધીમી વાતે ચલાવી રહેલ છે.
છેલા આપણે યશોભદ્રસૂરિજીને પ્રતિષ્ઠાનપુરના માર્ગે પાછા ફરવાને આદેશ આપી રહેલા જોયા હતા. એ પછી શું થયું તેનું સિંહાવલોકન કરી લઈએ. વિહારની દિશા પાછી ફેરવતાં શિષ્યમાં પ્રથમ વેળા જે આશ્ચર્ય ફેલાયું હતું એથી અધિક આશ્ચર્ય નગરમાં તેઓશ્રીનાં એકાએક પગલાં થતાં દ્વિજ ભદ્રશંકરને થયું. સૂરિજીનાં વિહાર પછી એની કૌટુંબિક સ્થિતિમાં પુન: પલટો આવ્યા હતા. માણસ ધારે છે શું અને વિધિ સર્જે છે શું? જેવું થયું હતું. એની પોતાની ધારણા વડિલ બંધુ લગ્નગ્રંથીથી જોડાઈ, રાજ્યનું પુરોહિત પદ સંભાળી લઈ, વૃદ્ધ માતાની સંભાળ માથે લઈ, ગૃહસ્થ ધર્મનું પાલન કરે તેવી હતી, પણ કુદરતને એ મંજૂર ન હોવાથી એમાં ભદ્રશંકર કંઇ પ્રગતિ કરે તે પૂર્વે જ એક દિનના મંદવાડથી માતા પરલોકના પંથે વળ્યા ! વરાહમિહિરના માંડ રસ્તે આવેલા દિમાગમાં ફરીથી એક વાર સંક્ષેભ ઉદ્દભવ્ય-સંસારમાં પડવાની આછી પાતળી વૃત્તિ પર કાપ પડ્યો. આપ્તજનનાં મરણએ વિરાગતા જન્માવી. જ્યોતિષના અધૂરા અભ્યાસને પૂરો કરવાની અભિલાષા બળવત્તર બની. નાનાભાઈ સાથે એણે પણ સાધુ બનવાને નિરધાર કર્યો. આ રીતે ઉભય બંધુઓ જીવનપલટે કરવાને તૈયાર તે હતા, છતાં આચાર્યશ્રીનાં પગલાં આટલા જલ્દીથી થશે એમ ધારતા નહોતા. પણ જ્યારે એ પાછળના કારણનું ધ્યાન સૂરિમુખથી શ્રવણ કર્યું ત્યારે તેમનું આશ્ચર્ય,
