________________
[ ૨૭૪ ]
પ્રભાવિક પુરુષ :
>
અર્થાત ઇંદ્રિયામાં રસના, ' કર્મોમાં ‘· માહની ’, વ્રતમાં ‘ બ્રહ્મચર્ય ’ અને ગુપ્તિમાં ‘મનસિ ' જીતવી અતિ મુશ્કેલ છે. કિવા દુ:ખે કરી જીતાય છે તે સેાએ સેા ટકા સાચુ' છે. આત્માના હૃઢ નિશ્ચય વિના એમાંનું કંઇ જ બની શકતું નથી.
अशक्तिमान भवेत् साधुः, कुरूपा नारी पतिव्रता ।
“ એ જનઉક્તિ એક રીતે વિચારીએ તા ખરી જણાશે. ઘરમાં હાંલ્લા કુસ્તી કરતાં હૈાય ત્યાં ખાવા બનવામાં વિલ ખ નથી થતા અને જ્યાં ચહેરા જ કદ્રુપા હોય ત્યાં પતિવ્રતાપણાના દાવા કરવા મુશ્કેલ પણ નથી કેમકે આકષ ણુના અભાવ એટલે શિયલભંગના પ્રસંગ જ ન લાધે, એથી ઊલટુ જ્યાં સૌંપૂર્ણ સામગ્રી મળી હાય, ખત્રીશ વાનીએના ભાજન નિત્ય મળતા હોય અને દેવતાઇ સુખા વચ્ચે વસવાનુ` હાયએ બધું છેાડીને આકરા એવા પથ સ્વીકારનાર આત્મા સાથે જ પેલી કહેવતને ખાટી પાડે છે, સ્વર્ગની અપ્સરાને પણ લજાવે તેવું સૌન્દર્ય હાય, રસ્તે ચાલનારની પણ ષ્ટિ સહજ ખેંચાય તેવું રૂપ હાય, એવી રમણીને, પરપુરુષના સામના કરવાના પ્રસંગ પ્રાપ્ત થયેા હાય, એ વેળા પતિવ્રત પર અડગ રહી શકે ત્યારે અગાઉ કહેલી ઉક્તિ ખાટી પડે છે અર્થાત્ સાધનના અભાવે સૌ કોઇ વ્રતનિયમ પાળી શકે પણ એના સદ્ભાવે પાળનાર વિરલા હાય છે. જૈન ધર્મમાં એવાં સખ્યાબંધ ઉદાહરણા છે. જેમ શાલિભદ્ર અને ધન્ય શ્રેણીને ભૂલાય તેમ નથી તેમ લલનાવૃંદમાં રત્ન સમ શેાલતી ધારણી અને કળાવતીને પણ ભૂલાય તેમ નથી. આવી પવિત્ર સંસ્કૃતિના વારસદાર એવા આપણે શ્રમણેાએ વધુ ન કરી શકીએ
A
