________________
પ્રભાવિક પુરુષ :
[ ૨૬૪ ]
નતિ
સભૂતિવિજય બન્યાને મને જો કે વર્ષો વીત્યાં છે છતાં મિથિલાના સમાજનું ચિત્ર હજી પણ મારા મનેાપ્રદેશમાં તાજી છે. અહિષ્કારની ધમકીને અવગણી હું તા સૂરિજીના પ્રવચનમાં હાજરી આપતા જ રહ્યો હૅતા. એ આવ્યેા કે રૂદ્રપ્રસાદજીએ દ્વિજસમુદાયમાંથી મારે। એકડા કાઢી નાંખ્યા અર્થાત્ જ્ઞાતિબહાર મૂકયા. જો કે નજીકના સ ંબ ંધી તરીકે આળખાવી શકાય તેવું તા કેાઈ હતું જ નહિ, પણ મારી પાસે જે કંઇ મિલ્કત હતી એના લેાલમાં જે મે–ત્રણ દૂરના સગા મામામાસીની ઓળખાણ કાઢી મને ચાંટ્યા હતા તે પણ સરી પડ્યા. એક ભાણેજે તા મને માફ઼ી માંગી લેવાની સલાહુ પણુ આપી અને જિંદ્રુગીભર દુ:ખી થઇ જશે! એમ કહ્યુ. વળી અતિ કરડા બહિષ્કાર થશે એવી પણ આગાહી કરી. બીજાની વાત તેા દૂર રહી પણ મિત્રતાના સપર્કથી માણ્યકાળના સાથી તરીકે જોડાયેલ અને અહર્નિશ પ્રવચનમાં સાથે આવનાર સરયુપ્રસાદજી પણ ઢીલા પડ્યા. ચડશમાં અને ઉમાપતિ પાંડેના સ્વચ્છંદી પ્રચારથી જે ઝંઝાવાત પેદા થયા એથી એમની નિડરતા આગળી ગઇ. એક વાર ખાનગીમાં આવી તે મને કહેવા લાગ્યા કે—
‘ મિત્ર શંભુપ્રસાદ! આ વેળા સમય વતી જવામાં લાભ છે. જો કે સૂરિજીની દેશના તેા અદ્ભુત છે અને તમારે ગુન્હે તા કંઈ છે જ નહિ, છતાં પેલા જ્ઞાતિબાંધવાએ જે ઉકળાટ જન્માન્યા છે એ એવા કપરા છે કે એ સામે અડગતા દાખવવા જતાં સાંધા ઢીલા થઈ જાય છે. તમારે તા ઠીક પણ મારા તા બાળબચ્ચા રખડી જાય. ઘરમાં રાજ હુતાશની પ્રગટે.
