________________
જંબૂ કુમાર :
[૧૭] ફરવાને હતે? એ આવશે એવી આશા સેવવી એ ફેગટની
મણ છે. આવું સમજનારા પણ “નાગિલાએ શું કરવું?” એ કહી શકતા નહોતા. વહેવારિક રીતે સોહાગણમાં પ્રવેશતાં પૂર્વે જે વૈધવ્યનાં કમાડ ઠેકાઈ રહ્યાં હતાં એ જાણતાં છતાં ઉચ્ચારી શકતા નહતા. એ કાળની એ મર્યાદા-આવી પરિ. સ્થિતિવાળી હોવા છતાં સમયનું ચક્ર અખ્ખલિત ગતિએ ચાલ્યા કરતું. “Time and Tide wait for no man” એ આંગ્લ ઉક્તિ અક્ષરશ: સાચી છે. એને અનુરૂપ નિમ્ન ગુજરાતી દુહો સ્મરણમાં રાખવા જેવો છે.
ટકે ન કેને કારણે, જલધિતણે જુવાળ; સાર માઠે નવ રહે, કેને સારૂ કાળ.
સુગ્રામવાસી ગ્રામ્યજનતામાં વહેવારનું ગાડું પૂર્વવતુ. ચાલ્યા કરતું હતું. નાગિલા આશામાં જીવન વિતાવતી હતી. વર્ષો પર વર્ષો ચાલ્યાં જતાં હતાં. આર્યવાન મૂંગી ધીરજ ધરી રહ્યો હતો છતાં એની વૃદ્ધ અવસ્થાએ અને જરા રાક્ષસીના પૂર્ણ કાબૂ તળે આવેલા અંગોપાંગેએ શિયાળાની એક પાછલી રાત્રે એની નિદ્રા હરી લઈ એને આગામી કાળની ચિંતાનાં વમળમાં નાંખી દીધે. સંખ્યાબંધ તરંગે વચ્ચે એક જ પ્રશ્ન એનું અંતર વધી રહ્યો અને તે એ જ કે
અમ દંપતી કે જે આજે વૃદ્ધાવસ્થામાં ઝેલાં ખાઈ રહ્યા છીએ તે પવનને એકાદ સખત સપાટે લાગતાં જેમ દીપક બુઝાઈ જાય તેમ યમના ભક્ષ બની જઈશું. તે વેળા યુવાનીના ઉંબર ઉલ્લંઘતી આ નાગિલાની શી દશા ! એનું
