________________
શય્ય ભવસ્વામી :
[ ૧૬૫ ] જનિત હિંસામાં કે એના દ્વારા થતાં રક્તકુંડમાં એ હાથ મેળવા તૈયાર હતા જ નહી, માત્ર પિતૃવચનથી બંધાયેલાને આ છૂટવાની ખારી મળી. એના લાભ લીધા વિના તે કેમ રહે ? જ્યાં આચાર્ય નુ મેલવું સમાપ્ત થયું ત્યાં તા તે ગાજી ઊઠયા. સમરાંગણમાં શત્રુને જોતાં જેમ શૂરા ચેહો આલ્યા ન રહે તેમ તલવારને હવામાં વીંઝતા તે પેાકારો ઊઠયો
“ આ શાસ્ત્રી ! તારી આજ્ઞા પાળવાની વાત પછી. પહેલાં મને ઉત્તર આપ કે અહીં તત્ત્વ થ્રુ છે? નહીં તેા આ ખર્ડુદ્વારા પ્રથમ આહૂતિ તારા શીરની થશે. ગઇ કાલ સુધી વિજ્ઞો આવ્યા એ વિધિમાં મને રચમાત્ર શ્રદ્ધા નથી રહી. મને તા આશ્ચર્ય એ થાય છે કે આ પાપક્રિયા આકાશવાસી દેવા અને પૃથ્વીવાસી દાનયા મૌનપણે કેમ જોઇ રહ્યા છે? આ પાપલીલા ધરતી માતા ક્યાં સુધી સાંખી લેશે ? ઉપસર્ગાની શ્રેણીને અટકાવનારું કયું તત્ત્વ અહીં અસ્તિત્વ ધરાવે છે તે મને
""
સત્વર બતાવ.
માત્ર શ્રીધર શાસ્ત્રી જ નહિં પણ અન્ય ઋત્વિજો, હાતાએ અને વિધાનમાં લીન બનેલા અન્ય ભૂદેવા યજમાનની વિકરાળ પ્રકૃતિ અને જોશભરી ભાષા સાંભળી ધ્રુજી ઊઠ્યા. ચક્ષુ સામે સાક્ષાત યમરાજ ઊભા હાય અને એનું લક્ષ થવાની ઘડીએ ગણાતી હાય એમ લાગ્યું અને એ વેળા હૃદયમાં જે કંપ ઉદ્ભવે એવા કપ સહજ સૌ કેાઈને ઉભયેા. અન્ય જીવેાના ગળે ફ્યુરી ફરતી જોવાના અભ્યાસવાળા આ દ્વિજ મહાશયા પેાતાની સામે નાગી તલવાર લટકતી નિહાળતાં જ બકરી જેવા રાંક મની ગયા. મંડપમાંની પાછલી દ્વારા સરકવા માંડી.
