________________
[ ૧૬૪ ]
પ્રભાવિક પુરુષ :
સરખી નથી આવી. પુષ્કળ વિચારણા પછી મને તેા અહિંસાતુ ત્રાજવું નમતું જણાયું છે, તેથી તેા સવારે મે અંતિમ ક્રિયા લંબાવવાના પ્રસ્તાવ રજૂ કર્યા હતા. હજી પણ મારી તા એક વાર આપશ્રીને પ્રાર્થના છે કે મુનિના વાકયેા પાછળના ભાવ વિચારો, સાચા તત્ત્વને આળખાવા. ”
શ્રીધરશાસ્ત્રીને યજમાન તરફથી આટલું લખાણ સાંભળવાતુ જીવનભરમાં પ્રથમ જ પ્રાપ્ત થયું. ચાલી આવેલી પ્રથામાં તેઓ શકા સરખી પણ સાંભળવા ટેવાયા નહાતા ત્યાં દોષના સંભવની વાત તેા તેમના ગળે કેમ જ ઊતરે ? શ્રમણુસ’સ્કૃતિને તે નાસ્તિકતામાં મૂકતા હતા એટલે એ સસ્કૃતિ, એના ઉદ્ભવસ્થાન સમા જૈન ધર્મ અને એના ઉમદા તત્ત્વાના પ્રચાર–એ સર્વ એમને આંખમાં કણાની માફક ખૂંચતા હતા. તેઓ વૈદિક મતના વિજયગવું અને ઘટાટાપ કરવા ટેવાયા હતા. યુક્તિપુરસ્કર ચર્ચાને ત્યાં સ્થાન જ નહેતુ. આટલી માનવમેદની વચ્ચે યજમાન આવુ વઢે એ પશુ કેમ ચલાવી લેવાય. એટલે તે તાડુકી ઊઠ્યા—
“ શય્યંભવ ! તું યજમાન છે, હું ગુરુ છું. આ કંઈ ચર્ચાના સમય નથી, એ શ્વેતવસ્ત્રધારીનુ કે એમની અહિંસા ચીડીયાનું. પુન: નામ સરખુ ન લેતા. કેવળ ક્રિયામાં જ લક્ષ્ય આપ અને આ મહાવિધાનને સમાપ્ત કર.
""
તર્ક ભૂષણની આ આજ્ઞા વિચારશીલ શય્ય ંભવ હુવે મૂંગા મુખે સાંખી લે એ શકય જ નહાતું. અંતર તત્ત્વ જાણવા તલપાપડ થઈ રહ્યું હતું. શ્રમણ્ા કદાપિ અસત્ય એકલતા નથી એ વાતની પ્રતીતિ અને વર્ષો પૂર્વેથી થઈ ચૂકી હતી. યજ્ઞ
