________________
શય્ય‘ભવસ્વામી :
[ ૧૪૧ ]
એ કથન સર્વથા આપણા ઘરમાં તે સાચું પડયું છે. મને સ્મરણ કરતાં આ દેહ છેડવામાં હવે સતાષ છે. ”
" (219 "
X
X
X
66
ઉપરના બનાવ પછી ઘેાડા કલાકમાં જ મહાશંકર દ્વિજનું પ્રાણપંખેરું આ માનવભવરૂપી પિ ંજરમાંથી ઊડી ગયું. આત્મવિદ્યુણા ખેાળિયાને વૃદિક વિધિ અનુસાર અગ્નિસંસ્કાર કરવામાં આન્યા. સ્નેહીવની આંખેા અશ્રુભીની થઇ. જગતમાં “આવતું” સૌને વહાલુ લાગે છે પણ જતું ” તેા શેાક પેદા કરે છે. એટલે કુદરતી કાનૂન સામે કૈાનું અતર હાલ્યા વિના રહી શકે ? દંપતીના શિરે છત્ર જતાં ઘરના, વ્યવહારના, અને સંસારના ભાર સહુજ આવી પડ્યો. દુ:ખનું એસડ દહાડા ” એ ઉક્તિ અનુસાર વડિલનું મૃત્યુ ધીમે પ્રીમે વિસ્મૃ તિનેા વિષય બની રહ્યું. ભૂદેવા વૃદ્ધના મરણુને કેવી રીતે ઉજવવું એ સંબંધી સલાહસૂચન કરવા લાગ્યા. પૂર્વે આપણે જોયું છે તેમ આ કુટુંબના નંબર ગર્ભ –શ્રીમંતમાં આવતા, વળી પ્રૌઢ અવસ્થામાં પાંગરતા દંપતીને હજી સુધી કંઇ ફરજ દર નહેાતું એટલે લક્ષ્મીને વ્યય આ પ્રસંગે છૂટથી કરવામાં આવે તે વાંધા જેવું પણ ન હતુ. આવા સમયે વગરમાંગી સલાહ આપનારા તે સહજ મળી આવે છે. બ્રાહ્મણ સમાજમાં ઘણીખરી વેળા મરણુ પાછળ જ ધન ખરચાતું ષ્ટિાચર થાય છે. જેના મરણુની ન્યાતમાં ટી “ વાઢી ”એ ઘી પીરસાય એની વાહવા સ્વર્ગમાં બિરાજમાન દેવા સુધી પહોંચે છે. બીજા દાનમાં દ્વિજમહાશયની લક્ષ્મીના નંબર ૐા ક્રવા ન હૈા તા પણ મરણ પાછળની શય્યા ભરવામાં અને બ્રાભાજનમાં એ અગ્રપદ ભાગવે છે. શય્યંભવ ભટ્ટ પણ એ વિધિમાંથી બકાત
66
*
