________________
૧૨૦
જગતશાહ
રાપરના હમીરછ કે સાંતલપુરના દેદાર" કે લાખિયાના લાખા ધુરારા કે બાડાના ગજનજી–આ ચારની ચોવીસીની વચમાં પોતાની ચોવીસી આવેલી ! અને એ ચારે એના પિતરાઈ ભાઈઓ, અને ચારેયની દાનત ખોરા ટોપરા જેવી–લાગ મળે એટલી જ વાર !
એટલે, ન કરે નારાયણને ચાવડા સંઘારને શૂળીએ ચડાવી દીધા પછી સંઘાર કંથકોટ ઉપર આંધળો હુમલે કરે ને એની ભીંસને લાભ લઈને આ ચારમાંથી કઈક એક, બે, ત્રણ કે ચારે ચાર જે મૂકી પડે છે ? તે કંથકોટની કાંકરીયે ન બચે. ને એક મજબૂત ને જીવતા ગઢ સિવાય એ જમાનામાં ચોવીસીની આવક ખવાય પણ નહિ કે ભાઈઓની વચમાં રહેવાય પણ નહિ.
એટલે હીરા શેઠ કામદારે રસ્તો કાઢોઃ સંઘારે પિતાનાં ઘેડાં મૂકીને જાય—એટલે દંડ સંઘારને. પછી ચાવડો સંધાર પણ બદીવાસમાંથી છૂટે અને એનું કટક પણ બીજા હથિયાર-પડિયાર ભલે લઈ જાય–પાછા ફરતાં રસ્તામાં કેઈક તમને સતાવે તે તમારે તમારે બચાવ કરવા એ જોઈએ ને! ”ને સંઘારો દરિયે ચડે ને કચ્છની ભૂમિ છોડી જાય ત્યાં સુધી સંઘારને કપાલધ્વજ કંથકોટના કિલ્લાની રાંગ ઉપર ફરકતો રહે. બસ આટલું જ; કામદારને આથી કાંઈ વધારે જોઈતું ન હતું; ને જામ રાયલને વધારે મેળવવાની આશા પણ ન હતી.
હા, એક શરત ખરી ? કંથકોટ ગ્રેવીસીમાંથી પસાર થતાં કાંઈ વાફેર કરવાને નહિ. કંથકોટ ગ્રેવીસી મૂક્યા પછી રાપર વીસીમાં સંધારને જે કરવું હોય તે કરે; પછી ઠેઠ નકટી સુધી સંધારને કરવું હેય એ કરે. એનું જોખમ પણ એને ને એનું હાંસલ પણ એને !
સંધાર ન તે જામ રાયલને સંદેશ કબૂલી શકતા હતા કે ન તે ચાવડા સંધારને સંદેશ ઝીલી શકતા હતા. ને પિતાની લીધી વાત પાર પાડવા માટે ખાનાખરાબ થઈ જવાને રજપૂતી ટેક તે સંધરાને
