________________
શ્રીચંદ્ર કેવલીનો રાસ
વયણ નયણ મણ સયણનાંજી, જિહાં લગે હોય સુપ્રસન્ન; તિહાં લગે રહેવું તિહાં સુંદરુંજી, ન રહેવું જિહાં દુઃખમન્ન. સુ॰ ૭ ધિક્ ધિક્ પરવશતાપણુંજી, ચાલ તું નરકનું દુઃખ; શું કીધું શું દેયશુંજી, યાચક કવિને સુખ. સુ॰ ૮ હવે રહેવું તો નવિ ઘટેજી, ભાંગે મનશી પ્રીતિ; ખટવો માંકણનો છાંડવોજી, એહિ જ ઉત્તમ રીતિ. સુ॰ ૯ સાહસથી સવિ સંપજેજી, જિહાં સાહસ તિહાં સિદ્ધિ; ભાવિ ભાવ જિકે હોશેજી, તિહાં તેહવી હોયે બુદ્ધિ. સુ॰૧૦ यतः - को विदेशः सुविद्यानां किं दूरं व्यवसायिनां कोऽतिभारः समर्थानां कः परः प्रियवादिनां १ देशाटनं पंडितमित्रता च, वारांगना राजसभाप्रवेशः अनेकशास्त्रार्थविलोकनानि, चातुर्यमूलानि भवंति पंच २ तादृशी जायते बुद्धिर्व्यवसायाश्च तादृशाः . सहायास्तादृशाः ज्ञेयाः यादृशी भवितव्यता ३
'
૧૩૪
ભાવાર્થ-(૧)રૂડી વિદ્યાવાળાને કયો પરદેશ હોય છે? વ્યવસાયીને શું દૂર છે? સમર્થને શો ભાર છે? મીઠાં વચન બોલનારને કોણ જુદો છે? (૨) દેશાટન, પંડિતની મિત્રાઈ, વારાંગનાનો સંગમ, રાજસભામાં પ્રવેશ, અનેક શાસ્ત્રોનું જોવું એ પાંચ ચાતુર્યના મૂલ છે, (૩) જેવું ભાવી હોય તેવી બુદ્ધિ થાય, વ્યવસાયો પણ તેવા જ થાય અને સહાય પણ તેવા જ થાય છે.
આજ રજની પ્રથમ યામમાંજી, ન કહું કોઈને કાંહિ; નિસરવું એમ ચિંતવીજી, કરી પરદેશ ઉચ્ચાંહિ. સુ॰૧૧ મિત્ર જાણશે તો બળ કરીજી, રાખશે અથવા સાથ; આવેશે તો નહીં બનેજી, એકાકી ખડ્ગ હાથ. સુ૦૧૨ ચંદ્રકળા વળગી ગળેજી, કેમ મુજ વિણુ ઘરે ધીર; મુજ કાજે સવિ છંડિયુંજી, માત પિતા ઘન ઘીર. સુ૦૧૩ યૂથભ્રષ્ટ જેમ હરિણલીજી, વિરહાતુર ૨ણમાંહે; તેમ વિયોગ મહારો લહીજી, દુ:ખિણી એ ઘ૨માંહે. સુ૦૧૪
૧. ખાટલો ૨. પહોરમાં
