________________
સુરાધમ સૉંગમક
[૯]
ધૃષ્ટતા કરવી પડશે કે આવી રીતે આપના વડે દેવાત્માએની પ્રચંડ શક્તિની આશાતના કરાઈ છે.
જે દેવાત્માએ મેરુ જેવા પવ તને એક ફ્રાની જેમ ઊ’ચકીને લવણ સમુદ્રમાં ફેંકી દેવાનું સામર્થ્ય ધરાવે છે; સમસ્ત સાગરને એક જ કાગળામાં પી જવાનું જેમની પાસે અપ્રતિહત મળ છે; આ પતા–ભરપૂર પૃથ્વીને પળવારમાં ઊંચકી લઈ ને પોતાના છત્રરૂપે ખનાવી દેવાની જેમની તાકાત છે એવા અતુલખલી, અપ્રતિમ, સામર્થ્ય શાળી દેવાત્મા પાસે એ મલાકના સાડા તો નાનકડા મચ્છર કરતાં ય અધિક નથી. એને ચાળી નખવાનું કામ એક ક્ષણથી વધુ સમયનું નથી. મારા જેવા દેવાત્મા પણ તે કામ કરી શકે તેમ છે. મને લાગે છે કે આપને જાગેલે સત્તાના ગ જ આપની પાસે આવા પ્રલાપો કરાવે છે; પણ મારે આપને સત્ય સમજાવવુ જ પડશે. હવે હું જ એ મલેકના શ્રમણુ–કીટને પળવારમાં નમાવી દેવાની પ્રતિજ્ઞાપૂર્વક અહીથી વિદાય થાઉં છું.'
આટલું કહી સંગમકે ક્રોધથી ભૂમિ ઉપર પોતાના હાથ પછાડયો અને ત્યાંથી પગ પછાડતા તે વિદ્યાય થયા.
સૌધમેન્દ્રને વિચાર આવ્યા કે, ‘લાવ....હું પણ તેની પાછળ જ જાઉં અને શ્રમણાને સહાયક બનું.’ પણ ત્રીજી જ પળે સૌધમેન્દ્રને લાગ્યું કે તેમ કરવાથી તે આ મુદ્ધિ સંગમકને ફાવટ આવી જશે. તે મને કહેશે કે, તમે વચમાં પડયા તેથી જ શ્રમણાય અપરાજિત બની રહ્યા. જો આ રીતે ખીજાની સહાયથી તપ-ત્યાગ થતા હાય તે તેના શે। અથ ? બાકી જો તમે વચ્ચે ન પડયા હોત તે પળવારમાં જ મે મચ્છરની જેમ તેમને રાળી નાખ્યા હોત.
શ્રમણાય પાતે જ અપ્રતિમ સત્ત્વના ધારક છે. એ સત્ત્વ જ ભલે આ દુષ્ટ સંગમકની સાન ઠેકાણે લાવે; મારા વચ્ચે પડવાથી તે આવા કાક અનથ થઈ જવા પામશે.’
