________________
૧૩૮
રિમ નિવણ ભગ ૭..
વિકરાળ અગ્નિ જોઈને વિચારણા અહીં શ્રીરામચંદ્રજીની આજ્ઞા મુજબ, ચંદનનાં લાકડાથી ભરેલાં એવા પેલા ખાડામાં સેવકોએ અગ્નિ મુક્યો. ચારે તરફથી ભડભડ બળતો અગ્નિ એટલો વિકરાળ ભાસતો હતો કે, આંખોએ જોવો એય મુશ્કેલ હતું. આવા વિકરાળ જ્વાળામય અગ્નિમાં શ્રીમતી સીતાજીને પ્રવેશ કરવાનો હતો. શ્રીરામચંદ્રજીને એ અગ્નિને જોતાં સખત આઘાત થયો. તેઓ વિચારવા લાગ્યા કે,
મારે માટે કેવો અત્યંત વિષમ પ્રસંગે ઉપસ્થિત થયો છે? આ મહાસતી રાપણ શંકા વિના આ અગ્નિમાં પ્રવેશ કરશે અને દિવ્યની તો ભાગ્યની જેમ પ્રાય: વિષમગતિ છે ! મારી સાથે આ શ્રીમતી સીતાનો નિવાસ થયો અને રાવણ તેનું હરણ કરી ગયો; ત્યાંથી છોડાવી અહીં લાવીને મેં જ તેનો ત્યાગ કર્યો. હવે પાછો હું જ તેને આમ ભયંકર અગ્નિમાં પ્રવેશ કરાવું છું !'
વાત પણ સાચી છે કે, દિવ્યની ગતિ એકધારી જ હોય છે એમ નથી. ભાગ્યની ગતિની જેમ દિવ્યની ગતિ પણ પ્રાય: વિષમ હોય છે. જો કે, અહીં તો શ્રીમતી સીતાજીના બચાવનો સંયોગ ઉપસ્થિત થઈ ગયો છે, પણ હરકોઈ પ્રસંગે બચાવ થઈ જ જાય એવો એકાન્ત નિયમ નથી. શુભોદય હોય અને સહાય મળી જાય એ જુદી વાત છે, પુણ્યાત્માઓને પ્રાય: વાંધો આવે જ નહિ, પણ કોઈવાર તેવો પાપોદય હોય તો અતિશય શુદ્ધ અને સર્વથા નિર્દોષ એવા પણ આત્માને પ્રતિકૂળ સંયોગોમાં મુકાઈ જ્યાં વાર લાગે નહિ.
જાહેરાતપૂર્વક અગ્નિમાં ઝંપાપાત જ્વાળાઓથી વિકરાળ ભાસતા અગ્નિને જોઈને શ્રીરામચંદ્રજી જ્યારે મૂંઝવણમાં પડી ગયા છે, ત્યારે મહાસતી શ્રીમતી સીતાજીના મુખ ઉપર એની એ પ્રસન્નતા ઝળહળી રહી છે. શ્રીમતી સીતાજી તે અગ્નિની નજદિકમાં આવીને શ્રી સર્વજ્ઞ પરમાત્માનું સ્મરણ કરવા પૂર્વક પ્રતિજ્ઞા જાહેર કરતાં લોકપાલો અને લોકો બન્નેને ઉદ્દેશીને કહે છે કે,
