________________
८८
નિર્વાણ ભગ ૭..
સ્વચ્છKતા તો આ ભવ અને પરભવ-ઉભયને પાયમાલ કરનારી છે. આત્માને વિભાવદશામાંથી કાઢી સ્વભાવદશામાં સ્થિર કરવાનો વાસ્તવિક પ્રયત્ન એ જ આ ભવને અને પરભવને સુધારવાનો ઉત્તમમાં ઉત્તમ ઉપાય છે. વિભાવદશામાંથી નીકળી સ્વભાવદશામાં સ્થિર થવાને માટે, તીર્થયાત્રા એ પણ એક ઉત્તમ આલંબન છે. સિદ્ધાર્થ નામના સિદ્ધપુત્ર એટલા જ માટે નિરંતર શ્રી મેરગિરિવર ઉપરનાં ચેત્યોની ત્રિકાળ યાત્રા કરતા હતા.
સિદ્ધપુત્રનું આશ્વાસન અને અધ્યાપન ભિક્ષાર્થે આવેલા તે સિદ્ધપુત્રને શ્રદ્ધાપૂર્વક ભોજન પાન કરાવીને, શ્રીમતી સીતાજીએ તેમના સુખવિહારની પૃચ્છા કરી. ધર્મી આત્માઓ ધર્મશીલ આત્માઓને જોઈનેય આનંદ પામે, ધર્મી આત્માઓને ધર્મશીલ આત્માઓની કુશળતા જાણવાની પણ ઈચ્છા થાય. શ્રીમતી સીતાજી ધર્મી છે અને આ ધર્મબંધુ છે, એટલે શ્રીમતી સીતાજી તેમને સુખપ્રવૃત્તિ પૂછે છે અને સિદ્ધપુત્ર કહે છે. પોતાની કુશળતા કહા બાદ તે સિદ્ધપુત્ર શ્રીમતી સીતાજીને તેમના કુશળ વર્તમાન પૂછે છે. સિદ્ધપુત્રે પૂછવાથી પોતાના ભાઈ જેવા તેમને, મૂળથી માંડીને પુત્રજન્મ પર્યન્તનો સઘળો જ વૃત્તાન્ત, શ્રીમતી સીતાજી કહી સંભળાવે છે. પોતાનો વૃત્તાન્ત કહેતાં શ્રીમતી સીતાજી પોતાનું હૃદયદુ:ખ વ્યક્ત કર્યા વિના રહી શક્તા નથી. શ્રીમતી સીતાજીના હૈયાનો સત્તાપ પ્રગટ થઈ જાય છે. સિદ્ધપુત્ર કરૂણાના નિધિ સમાન છે. ધર્મભગિની શ્રીમતી સીતાને તે આશ્વાસન આપવા મથે છે. વળી તે અષ્ટાંગ નિમિત્તના જ્ઞાતા છે. લવણ અને અંકુશમાં પ્રશસ્ત લક્ષણો તેમણે જોયાં છે. આથી કે કહે છે, જેના લવણ અને અંકુશ જેવા બે પુત્રો છે, તેવી તું વ્યર્થ શોક શા માટે કરે છે? પ્રશસ્ત લક્ષણોવાળા આ લવણ અને અંકુશ તો સાક્ષાત્ શ્રી રામ-લક્ષ્મણ જેવા છે. આ તારા બે પુત્રો, થોડા જ વખતમાં, તારા મનોરથને પૂર્ણ કરશે.”
રિક જજ
