________________
કરવા-કરાવવાને માટે તે ખરેખર અશક્ત હોય ત્યારે જ, શક્ય કરેકરાવે અને અશક્યનું દુ:ખ ધરે, તો જ કરનાર-કરાવનારની સાચી અનુમોદના થઈ શકે. આજે તો હસતા હસતા કહી દે છે કે, ધન્ય છે !' એ વખતે સ્પષ્ટ દેખાય કે, ‘એના હૈયામાં બીજાનો ધર્મ આનંદ ઉપજાવતો નથી અને પોતે નથી કરી શક્તો તેનું દુ:ખ નથી. છતાં કહે છે ‘કરે તેને ધન્ય !! ના પાડવી નહિ અને કરવું ય નહિ. એટલે પણ કહે કે, કરે તેને ધન્ય !' આ તો એક પ્રકારની ધીઠ્ઠાઈ છે. આ ઘીઠ્ઠાઈ આત્માને ધર્મની પ્રાપ્તિથી વંચિત રાખનારી છે. માટે અનુમોદનાને પણ સાચી બનાવો અને અનુમોદનાને સાચી બનાવવા માટે શક્યની ઉપેક્ષા ન કરો !
ચારિત્રની આરાધનામાં તપ જોઈએ સભાઃ શ્રી બલભદ્ર મહર્ષિ, રથકાર અને હરણ એ ત્રણેયનું મૃત્યુ થયું ત્યારે તે કઈ વિચારણામાં રક્ત હતા ?
પૂજયશ્રી : પ્રસંગ એવો બનવા પામ્યો છે કે, શ્રી બલબદ્રજી દીક્ષિત થયા પછીથી તીવ્ર તપ કરી રહ્યાા છે. ચારિત્રને ઉજાળનાર તપ છે. સંયમને ખીલવવાર અને સંયમથી સાધવા યોગ્ય સિદ્ધિની સાધનામાં પરમ સહાયક થનાર તપ છે. કર્મનિર્જરાનું કોઈ પ્રબળમાં પ્રબળ સાધન હોય તો તે તપ છે. માત્ર ભૂખ્યા રહેવું એ જ તપ છે એમ નથી. તપ બાહા અને અત્યંતર એમ બે પ્રકાર નો છે અને એ બંનેય પ્રકારના તપના છ-છ ભેદો છે. શક્તિસંપન્ન આત્માઓ બારેય પ્રકારના તપને તપવા દ્વારા પોતાના કર્મસમૂહને તપાવે છે. શક્તિ મુજબ બારેય પ્રકારના તપને આચરવાને માટે કલ્યાણના અર્થી સૌએ ઉદ્યમશીલ બનવું જોઈએ. પૂર્વના મહાપુરૂષોનાં જીવનો વાંચો તો માલુમ પડે કે કોઈનું જીવન તપથી વાંઝીયું નહોતું. ચારિત્ર તપોમય હોય તો જ કર્મનું આગમન અટકે અને નિર્જરા થોકબંધ થયા કરે. તપોમય ચારિત્ર લાવવા માટે પણ આત્મચિંતા તો જોઈએ જ. શ્રી બલભદ્ર મુનિવરમાં આત્મચિંતા મોટા સ્વરૂપે પ્રગટી હતી અને એથી જ તેઓ દીક્ષિત થઈ તંગિક પર્વતના શિખર ઉપર જઈને તીવ્ર તપને તપતા કલ્યાણ સાધે છે.
જૈનશાસન અને બળદીક્ષા...૭
