________________
વિષે નિ:સંશય દેવાધિદેવત્વ છે જ.
આ પ્રમાણે ત્રણ જગતના નાથની પ્રતિમાની સ્તુતિ કરી પછી રાણીએ પેલા નાવિકના અધ્યક્ષનું પણ પોતાના નાના બંધુની જેમ સારું સન્માન કર્યું. ચેટક રાજાની પુત્રીને વિષે એવો વાત્સલ્યભાવ હોય એમાં આશ્ચર્ય પણ શું ? ત્યારપછી એણે એ પ્રતિમાને ધ્વજાપતાકાથી વ્યાપ્ત એવા નગરના મુખ્ય મુખ્ય માર્ગોએ થઈને લઈ જઈ અંતઃપુરને વિષે પધરાવી. એ વખતે સ્થળે સ્થળે વારાંગનાઓ કુદતી ફરતી રાસ રમતી નૃત્ય કરી રહી હતી, ગાંધર્વ લોકો ગાયન કરી રહ્યા હતા, અને સર્વ આચાર્યો, બંદિરનો પ્રમુખ જય જય મંગળ કરી રહ્યા હતા. આમ પ્રભાવના કરવાનું કારણ એ કે પ્રભાવના પણ દર્શનનું એક અંગ છે. પછી ત્યાં એણે એક શુદ્ધ દેવસ્થાન બનાવરાવી પોતાના અંત:કરણને વિષે જ સ્થાપિત હોય નહીં
એમ, એ પ્રતિમાને સ્થાપી (પ્રતિષ્ઠા કરી) અને નિરંતર સ્નાન કરી ઉજ્વળ વસ્ત્ર પહેરી એની ત્રિસંધ્ય પૂજા કરવા લાગી, એ વખતે રાજા ઉદાયન વીણા વગાડતો અને રાણી પોતે પ્રતિમાની સમક્ષ ઈન્દ્રાણીની પેઠે કરૂણરસ ભર્યું નૃત્ય કરતી. આ પ્રમાણે નિત્ય સંગીત કરવામાં તત્પર રહેતી, પાપમળ દૂર કરતી અને માનવજન્મને સફળ કરતી પ્રભાવતી સમય નિર્ગમન કરતી હતી.
એવામાં એક અદભુત ઘટના બની. એકદા રાજા ઉદાયન રાગસ્વર-મૂછનાને વ્યક્ત કરતો વીણા વગાડતો હતો અને રાણી ગાઢ હર્ષભર અભિનયપૂર્વક નૃત્ય કરતી હતી તે વખતે રાજાએ જોયું કે કેતુની જેમ રાણીને મસ્તક જ ન મળે. આવું અશુભ-અરિષ્ટ જોઈ ભાવી દુઃખની શંકા થવાથી, રાજાના હાથમાંથી, જીર્ણ ભીંતમાંથી પથ્થર પડી જાય એમ, વીણાનો ગજ પડી ગયો. તત્ક્ષણ સંગીત બંધ પડવાથી હર્ષોલ્લાસ છિન્ન ભિન્ન થઈ જવાને લીધે પ્રભાવતી, પતિ પર પૂર્ણ ભક્તિવાળી હતી છતાં, ક્રોધાયમાન થઈ; અને કહેવા લાગી-હે નાથ ! શું નૃત્યના તાલમાં મારી કંઈ બુટી તમોએ દીઠી કે તમે રસિક છતાં આમ સદ્ય વીણા વગાડતા અટકી ગયા ? આમ આગ્રહપૂર્વક પૂછાયેલા પ્રશ્નનો રાજાએ દુઃખપૂર્ણ હૃદયે મહાકષ્ટ ઉત્તર આપ્યો. કેમકે પ્રિયજન સંબંધી અમંગળ વાતા
પ૪
અભયકુમાર મંત્રીશ્વરનું જીવનચરિત્ર (ભાગ-૩)
