________________
ચંદનના ઘટ, સુવર્ણના કુંભ, ઘંટા, દર્પણ, પુષ્પની ચંગેરિકા, ઉત્તમ આસન છત્ર આદિ પણ હોય છે.
વાવોની વચ્ચે વચ્ચે બબ્બે બબ્બે થઈને કૂલ બત્રીશ એવા અન્ય પણ રતિકર પર્વતો છે. એમની ઉપર પણ પૂર્વવત્ બત્રીશ દેવમંદિરો છે. આ ચૈત્યોને વાંદરાને ખેચરદેવો પર્વતિથિએ જાય છે. વિદિશામાં પણ સહસ યોજન ઉન્નત અને દશ સહસ્ર યોજનાના વિસ્તારવાળા રત્નમય સુંદર ગોળાકૃતિ પર્વતો છે. એમનાથી લક્ષ યોજનને અંતરે ચતુર્દિશામાં ઈશાનની દેવીઓની, જમ્બુદ્વીપના જેવી આઠ આઠ, મણિની શાળાઓથી વીંટળાયેલી રાજધાનીઓ છે. એમાં પણ જિનબિમ્બ સમન્વિત જિનાલયો છે. આ પ્રમાણે એકંદર બાવન પર્વતો પર બાવન જિનાલયો છે.
આવા નંદીશ્વર દ્વીપની યાત્રા કરવાને દેવો પોતપોતાના પરિવાર સહિત ચાલ્યા. એમનું મન તો ત્યાં એમની પૂર્વેજ પહોંચી ગયું હતું. ત્યાં ઈંદ્રની આજ્ઞાથી હાસા પ્રહાસાએ નૃત્યનો આરંભ કર્યો.
કેમકે એક સાધારણ નૃપતિની આજ્ઞાનું ઉલ્લંઘન થઈ શકતું નથી તો સુરેન્દ્રની આજ્ઞાનો લોપ કેમ થાય ? ત્યાં એ બંને યક્ષિણીઓએ પોતાના સ્વામી વિધુમ્ભાલીને કહ્યું- હે નાથ ! તમે વસુદેવની જેમ સદ્ય પટહ બજાવવા માંડો. એ સાંભળી “મને પણ આજ્ઞા કરનાર કોઈ જગતને વિષે છે શું ?” આમ ગર્વ સહિત એણે હુંકાર કર્યો. પણ એ હુંકાર કરતો. રહ્યો અને પટહ ઊંચકાઈને, પુત્ર પિતાને કંઠે વળગે એમ એને ગળે લાગી ગયો. વિદ્યુમ્ભાલીએ પટલ ઉતારી કાઢી નાંખવાનું કર્યું, પરંતુ એક સુશિષ્ય તીરસ્કાર પામ્યા છતાં ગુરુની સન્નિધિથી ખસે નહીં એમ એ એને ગળેથી ખસ્યો નહીં. એટલે એ યુદ્ધમાંથી નાસી આવેલા ક્ષત્રિયની જેમ અથવા શિક્ષા પામેલા વાદીની જેમ લજવાઈ જઈ નીચું જોઈ રહ્યો. એ પરથી એની સ્ત્રીઓએ એને કહ્યું- હે પ્રિય ! લજ્જા છોડો, પંચશૈલના અધિપતિઓ પરાપૂર્વથી એ કરતા જ આવ્યા છે. પત્નીઓએ આવો પ્રતિબોધ આપીને એની પાસે રૂચિ વિના પણ પટહ વગાડાવ્યો અથવા તો બાળકને પણ બળાત્કારે કટુ ઔષધ ક્યાં નથી પાવામાં આવતું ? સ્ત્રીઓ મધુર સ્વરે ગાન કરતી હતી એમની સાથે તાલમાં પટહ વગાડતો વગાડતો.
૪૮
અભયકુમાર મંત્રીશ્વરનું જીવનચરિત્ર (ભાગ-૩)
