________________
વૈરિના પાશમાં ગ્રહાયો હોવાથી એ ધર્મનો મર્મ લેશ પણ જાણી શક્યો નહીં. પણ આવું મૃત્યુ અંગીકાર કરીને પણ એણે પંચશૈલનું સ્વામિત્વ મેળવ્યું એ જાણે એને તો કલ્યાણકારી થયું. કોઈને માગ્યા છતાં યે નથી મળતું એમાં તો પૂરી ન્યૂનતા.
નાગિલશ્રાવકને તો આવું અજ્ઞાનતા ભરેલું મૃત્યુ જોઈને અત્યંત નિર્વેદ થયો. અથવા તો આવા જીવોને પદે પદે વૈરાગ્ય થાય છે. એણે તત્ક્ષણ ગૃહવાસ ત્યજીને ત્યાગી દીક્ષા ગ્રહણ કરી, અને પોતે પરીષહોને લીલામાત્રે કરીને સહન કરવા તૈયાર થઈ ગયા. સાધારણ માણસો ન પાળી શકે એવું ચારિત્ર નિરતિચારપણે પાળીને ચઢતે પરિણામે મૃત્યુ પામી એ અચ્યુત દેવલોકમાં દેવપણે ઉત્પન્ન થયો. ત્યાંથી એણે અવધિજ્ઞાનનો ઉપયોગ દઈને જોયું તો પોતાનો મિત્ર પણ દેવપણે ઉત્પન્ન થયો હતો તે, હાસા પ્રહાસા સાથે ભોગવિલાસ ભોગવી રહ્યો હતો.
જાણે ભવસમુદ્રમાં અથડાતા જીવોને માટે વિશ્રામસ્થળરૂપ હોય નહીં એવો, જંબુદ્વીપથી આઠમો નંદીશ્વર નામનો વલયાકાર દ્વીપ છે. એ દ્વીપના બરાબર મધ્યભાગમાં, ચારે દિશાએ ચાર અંજનગિરિ પર્વતો છે. એ પર્વતોની ચોરાશીસહસ્ર યોજન ઊંચાઈ છે; અને એઓ પૃથ્વીની નીચે એક સહસ્ર યોજન ઊંડા ગયેલા છે. વળી તળભાગમાં એમનો વિસ્તાર નવહજાર ને ચારસો (મતાન્તરે દશહજાર) યોજનપ્રમાણ છે, અને છેક મથાળે સહસ્ર યોજન પ્રમાણ છે. ઉપરથી નીચે ઉતરતાં પ્રત્યેક યોજને એમનો વિસ્તાર ત્રણ અધ્રુવીશાંશયોજન વૃદ્ધિ પામતો જાય છે, અને નીચેથી ઉપર જતાં એટલો જ ઘટતો જાય છે. પૂર્વદિશામાં ‘દેવરમણ,’ દક્ષિણમાં ‘નિત્યોઘોત,' પશ્ચિમમાં ‘સ્વયંપ્રભ,' અને ઉત્તરે ‘રમણીય' અંજનગિરિ છે. એમનાથી, લક્ષલક્ષ યોજનને અંતરે, લક્ષયોજનના વિસ્તારવાળી અને સહસ્ર યોજન ઊંડી, ચોદિશ ચચ્ચાર નિર્મળજળે ભરેલી મનહર પુષ્પકરિણી આવેલી છે. નંદિષણ, ગોસ્તૂપા, સુદર્શના, નંદા, નંદોત્તરા, સુનંદા, નંદિવર્ધના, ભદ્રા, વિશાલા, કુમુદા, પુંડરીકિણી, વિજયા, વૈજયન્તી, જયન્તી અને અપરાજિતા-આવાં એ સોળેનાં નામ છે.
એમનાથી પાંચસો યોજનને અંતરે પાંચસો યોજનના વિસ્તારવાળાં અભયકુમાર મંત્રીશ્વરનું જીવનચરિત્ર (ભાગ-૩)
૪૬
