________________
નીકળી જાય છે એમ. કોઈ અજગરોની જેમ ફત્કાર કરી રહ્યા હતા, તો કોઈક વળી, હસ્તિઓ શૈલની સાથે (મસ્તક) અફાળે છે એમ, પ્રવહણની સાથે મસ્તક અફાળી રહ્યા હતા. આમ મસ્યોની વિવિધ ચેષ્ટાઓ નીહાળતાં નીહાળતાં અને પોતપોતાની વાર્તા કહેતાં કહેતાં સ્વર્ણકાર અને પેલા વૃદ્ધ સંસારના જેવો દુત્તર મહાસાગર બહુ ઉલ્લંઘન કર્યો.
તે સમયે વૃદ્ધે કહ્યું- હે મિત્ર ! કિનારા પર આવેલું પેલું વટવૃક્ષ જોયું કે ? એ પર્વતની તળેટીમાં ઉગ્યું છે, ઉત્તમ રાજ્યની જેમ એના મૂળ ઊંડાં ગયાં છે અને યદુવંશની શાખાઓની જેમ એની શાખાઓ અત્યંત વિસ્તારવાળી છે. આ આપણું વહાણ એ વૃક્ષની નીચે પહોંચે ત્યારે તારે શાખામૃગની જેમ એની શાખાએ વળગી જવું. કારણકે અહીં સમુદ્રમાં હવે એવા મહાન આવર્ત આવશે કે જેમાં સપડાઈ જઈ આપણું વહાણ ભાંગી નાશ પામશે અને હું કે તું કોઈ જીવતા રહેશે નહીં. પેલા પંચશીલા દ્વીપથી પ્રતિદિન ભાખંડ પક્ષીઓ યામિક એટલે પહેરેગીરની જેમ સંધ્યા સમયે એ વૃક્ષ પર આવીને રાત્રિ નિર્ગમન કરે છે. ત્રિપાદ એટલે ત્રણ ડગલાવાળા વામનાવતારના વિષ્ણુની જેમ એ ભારંડપક્ષીઓ ત્રિપાદ એટલે ત્રણપગા હોય છે માટે તારા શરીરને એ પક્ષીના વચલા પગ સાથે વસ્ત્રવતી મલગાંઠની જેમ દઢ બાંધી વળગી રહેજે. એટલે પ્રભાત થયે જ્યારે એ વૃક્ષપરથી ઊડી પંચશૈલ દ્વીપે જશે ત્યારે તેની સાથે તુંયે ત્યાં પહોંચી જઈશ. સ્મરણમાં રાખજે કે તારે દઢપણે વળગી રહેવાનું છે. જો વિસ્મરણ થયું તો સમજ જે જે પરમાચાર્યના ક્ષુલ્લક-શિષ્યની જેમ નીચે કઠોર ધરણીધર પડીશ અને તારાં હસ્તપાદ આદિ ભાંગશે. એ સાંભળી સ્વર્ણકારે “આ પરમાચાર્ય વગેરેની શી વાત છે.' એવો પ્રશ્ન પૂછવાથી વૃદ્ધે કહ્યું
પૂર્વે કોઈ આશ્રમને વિષે પરમાચાર્ય નામે તપાસ રહેતો હતો. એને એક શિષ્ય હતો. પણ ગુરુ શિષ્ય બંને જણ મૂર્ખ હતા. એકદા સ્વર્ગમાંથી કામધેનુ ધરણી પર આવી તેને જોઈને ક્ષુલ્લકના મનમાં અત્યંત આશ્ચર્ય
૧. વાનર. ૨. સમુદ્રમાં જળ કોઈ કોઈ સ્થળે વર્તુલાકારે-કુંડાળામાં ફર્યા કરે છે એ “આવર્ત કે ભમરી કહેવાય છે.
અભયકુમાર મંત્રીશ્વરનું જીવનચરિત્ર (સર્ગ અગ્યારમો)
