________________
નહીં; નરકમાંથી બહાર નીકળવા ઈચ્છતા નારકીના જીવોની જેમ. આ કુમારનંદીને, પાંચ શુદ્ધ અણુવ્રતધારી, નાગિલ નામનો શ્રાવક મિત્ર હતો. અથવા તો પૃથ્વી પર સર્વત્ર નિર્ગુણી જનો જ વસે છે એમ નથી.
મહાસાગરમાં એક પંચશૈલ નામનો દ્વીપ છે જે જાણે, એ સમુદ્રનું મધ્ય ખોળી કાઢવાના આશયથી એની અંદર રહ્યો હોય નહીં એ દ્વીપમાં બે સમાનરૂપાકૃતિવાળી વ્યંતર દેવીઓ રહેતી હતી, તે જાણે પરસ્પર પ્રીતિ બાંધવાને એકત્ર મળેલી સરસ્વતી અને લક્ષ્મી જ હોય નહીં ! આ દેવીઓ પોતાના સ્વામી, દ્વીપના અધિપતિ,-વિદ્યુમ્ભાલીની સંગાથે ક્રીડા સુખી ભોગવતી રહેતી હતી; જેવી રીતે ગંગા અને પાર્વતી શિવની સંગાથે ભોગવે છે એમ. એક સમયે દેવોનો સ્વામી ઈન્દ્ર નંદીશ્વરદ્વીપે તીર્થયાત્રા નિમિત્તે જવા નીકળ્યો એટલે એના આદેશથી આ બે દેવીઓ પણ પોતાના પતિસહ ચાલી નીકળી. એમને આમ સાધર્મિકનો મેળાપ થયો એ પણ એમનાં ધન્ય ભાગ્યે જ સમજવાં.
પણ એજ સમયે એક અનિષ્ટ વૃત્તાન્ત બન્યો કે વિદ્યુમ્માલી શૈલભ્રષ્ટ પાષાણની જેમ સહાયહીન ક્ષણમાત્રમાં ટ્યુત થયો અને બંને વ્યંતરદેવી ભર્તા વિનાની થઈ પડી. એમ થવાથી મહાશોકસમુદ્રમાં નિમગ્ન થયેલી. બંને ચિંતવવા લાગી કે “આ તો આપણને શાંતિ મેળવવા જતાં વેતાળ આવીને ઊભો રહ્યા જેવું થયું. ત્યારે હવે આપણે અન્ય કોઈને પ્રલોભનમાં નાખી આપણો પતિ બનાવીએ કેમકે નાથ વિનાની સ્ત્રીઓને લોકો તરફથી પરાભવ પામવાનો સંભવ રહે છે.” આમ પતિ મેળવવાની આકાંક્ષામાં આકાશમાં ફરતાં ફરતાં એમની દષ્ટિ ચંપાનગરીમાં પેલા પાંચસો સ્ત્રીઓ સંગાથે ક્રીડા કરી રહેલા કુમારનંદી પર પડી. એટલે “કામીપુરષોને કામરૂપી પ્રલોભનથી જ લુબ્ધ કરી શકાય.” એમ વિચારી એ સ્ત્રીલંપટ સોનારને પોતાના ગ્રાહમાં લેવાનો નિશ્ચય કરી આકાશમાંથી સત્વર એની પાસે ઉતરી ઊભી રહી. અહો ! સ્વાર્થ પ્રાણી પાસે શું નથી કરાવતો ? આકાશમાંથી નીચે ભૂમિ પર, અને ભૂમિ પરથી ઊંચે આકાશમાં સ્વાર્થ પ્રાણીને લઈ જાય લાવે છે. સ્વર્ણકાર તો દિવ્યકાન્તિવાળી એ ઉભય દેવીઓને જોઈ કામાધીન
અભયકુમાર મંત્રીશ્વરનું જીવનચરિત્ર (ભાગ-૩)
૩૮
