________________
કરતાં અનુક્રમે અગ્યાર અંગસૂત્રોનો અભ્યાસ કરી સર્વશ્રેષ્ઠ વિદુષી થઈ, વીશ વર્ષ પર્યન્ત દીક્ષા પાળી, ઘાતિ કર્મોને હણી, કેવળજ્ઞાન પ્રાપ્ત નંદા સાધ્વી મોક્ષે ગઈ.
હવે અહીં અભયમુનિએ પણ મુનિઓના હૃદયકમળને વિષે ભ્રમરની લીલાએ રહેતાં લીલા માત્રમાં અનેક શાસ્ત્રોનો અભ્યાસ કર્યો અને નિરંતર કંઈને કંઈ અભિગ્રહ રાખી, કમળની જેમ ઉપલેપ રહિત રહી સિદ્ધાંતો શીખી લઈ અસામાન્ય વિદ્વતા પ્રાપ્ત કરી. વળી જીવ આત્માની પેઠે અપ્રતિહત ગતિ, શંખની જેમ નિરંજન, વાયુની પેઠે અપ્રતિબદ્ધ, કર્મની જેમ ગુપ્લેન્દ્રિય, પક્ષીની જેમ વિમુક્ત, આકાશની જેમ એકાકી, વૃષભની જેમ દઢકાય, અગ્નિની જેમ સુદીપ્ત, હસ્તિની જેમ ઉન્નત, સિંહની જેમ દુર્ઘર્ષ, ભાસ્કરની જેમ તેજસ્વી, ચંદ્રમાની જેમ શીતળ, સાગરની જેમ ગંભીર, મેરૂની જેમ નિષ્કપ, પૃથ્વીની જેમ સર્વસહ, અને શરદના જળની જેમ સ્વચ્છ રહી; શસ્ત્રાઘાત વિષદંશ કે શીતળ લેપ હરકોઈ કરી જનાર પર સમભાવ રાખી; કાષ્ટ અને મણિ સુવર્ણાદિને, તથા સ્વજન અને પરજનને એકજ દષ્ટિએ નિહાળી રાય અને રંક, વિદ્વાન અને મૂર્ખ, ધનવાન અને નિર્ધન, ભાગ્યવાન અને નિભંગી, રૂપવાન અને કદ્રપાસર્વને સરખા ગણી; અને શબ્દ, રૂપ, રસ, ગંધ અને સ્પર્શ એ પાંચે ઈન્દ્રિયોના વિષયોના કડવા મીઠા અનુભવોને વિષે સમતાભાવ ધારણા કરી-લોકોને આશ્ચર્યચક્તિ કરી નાખ્યા. બહુ શું કહેવું-ભવ કરવા પડે કે મોક્ષ પ્રાપ્ત થાય-બંને પર એ નિઃસ્પૃહ રહ્યો. અનેકવિધ દ્રવ્ય, ગ્રામ નગર આદિ ક્ષેત્ર, સમય પ્રમુખ કાળ અને પર્યાયરૂપ ભાવને વિષે તથા બાલ્ય તરૂણ અને વૃદ્ધ અવસ્થાઓને વિષે કે અન્યત્ર પણ ક્યાંય એણે પ્રતિબંધ (મોહ) રાખ્યો જ નહીં. અને પશુ, માનવ કે દેવના કરેલાઅનુકૂળ કે પ્રતિકુળ-અલ્પ કે મહાન ઉપસર્ગોને વરૂમ ધૈર્યવડે સહન કરી લઈ પોતાની જાતને સર્વ સત્યવંત પ્રાણીઓને વિષે શિરોમણિ પુરવાર કરી આપી.
અભયઋષીશ્વરે એક અસંયમ, રાગદ્વેષરૂપી બંને બંધનો અને મનવચન-કાયા સંબંધી ત્રણ દંડ પરિહરી દીધા. રસ, રિદ્ધિ અને સાતા વિષયક ત્રણે ગૌરવ ત્યજી દીધા. માયા, નિદાન અને મિથ્યાત્વ સંબંધી અભયકુમાર મંત્રીશ્વરનું જીવનચરિત્ર (સર્ગ બારમો)
૧૧૭
