________________
(૧) કર્મોપાધિ નિરપેક્ષ (રહિત)
શુદ્ધદ્રવ્યાર્થિક નય કર્મની ઉપાધિની અપેક્ષા વિના દ્રવ્ય અંગે જે કહેવું તે કર્મોપાધિનિરપેક્ષ શુદ્ધદ્રવ્યાર્થિક નય કહેવાય છે.
આ શુદ્ધ દ્રવ્યાર્થિક નયે શુદ્ધાત્મ સ્વરૂપને આગળ કરે છે, પણ કર્મવશ થતી ભિન્નભિન્નસ્થિતિઓને આગળ કરતો નથી.
નીવઃ સિદ્ધસત્વશઃ શુદ્ધાત્મિા” -જીવ છે તે સિદ્ધમાન શુદ્ધાત્મા છે. અર્થાત્ આનય સર્વ સંસારી જીવોને સિદ્ધ સમાન ગણે છે.
આ જ હકીકત નીચેની ગાથાથી પુષ્ટ થાય છે. "मग्गण-गुणठाणेहिं य,
चउदसहि हवंति तह असुद्धणया। વિછોયા સંસારી સવે સુદ્ધા હુ સુદ્ધાથી શ”
(વ્યસંગ્રહ થા-૩) ચૌદ માર્ગણા અને ચૌદગુણસ્થાનકની વિચારણા અશુદ્ધ નયને આશ્રયીને છે. શુદ્ધનયને આશ્રયીને તો સર્વ સંસારી જીવો ખરેખર શુદ્ધ છે એમ જાણવું. શુદ્ધદ્રવ્યાર્થિક નય નો આ ભેદ છે. (૧) (૨) ઉત્પાદ થય ગણત્વેન સત્તાગ્રાહક
- શુદ્ધવ્યાર્થિક નય ઉત્પાદ અને વ્યયને ગૌણ કરી સત્તા (ધ્રોવ્ય) ને મુખ્યપણે જે ગ્રહણ કરે તે ઉત્પાદ વ્યય ગૌણત્વેન સત્તાગ્રાહક શુદ્ધભ્યાર્થિક નય કહેવાય છે.
= 5 FE
