________________
ત્રીજો અધ્યાય, મૂળસૂત્ર અને શબ્દાર્થ
(૯) તન્મધ્યે મેરુનાભિવૃત્તો યોજનશતસહસ્રવિષ્કો જમ્મૂઠ્ઠીપઃ.
(૯) તેમની વચ્ચે જેની નાભિમાં મેરુપર્વત છે એવો, વર્તુળાકાર, ૧ લાખ યોજનના વ્યાસવાળો જંબૂદ્વીપ છે.
૪૬૫
(૧૦) તત્ર ભરત-હૈમવત-હરિ-વિદેહ-રમ્યક-હૈરણ્યવતૈરાવત-વર્ષાઃ ક્ષેત્રાણિ.
(૧૦) તેમાં ભરત, હૈમવત, હરિવર્ષ, મહાવિદેહ, રમ્યક, હૈરણ્યવત, ઐરાવત આ સાત ક્ષેત્રો છે.
-
(૧૧) તદ્ધિભાજિનઃ પૂર્વાપરાયતા હિમવન્મહાહિમવન્નિષધનીલરુક્મિશિખરિણો વર્ષધરપર્વતાઃ.
(૧૧) તેમના વિભાગ કરનારા, પૂર્વ-પશ્ચિમ લાંબા, લઘુહિમવંતમહાહિમવંત-નિષધ-નીલવંત-રુક્મી અને શિખરી વર્ષધર પર્વતો છે. (૧૨) દ્વિર્ધાતકીખડે.
(૧૨) ધાતકીખંડમાં (જંબુદ્રીપ કરતા) બમણા દ્વીપ-સમુદ્ર છે. (૧૩) પુષ્કરાર્ધે ચ.
(૧૩) અને પુષ્કરવરાર્ધદ્વીપમાં (જંબૂદ્વીપ કરતા) બમણા દ્વીપ
સમુદ્ર છે.
(૧૪) પ્રાગ્માનુષોત્તરાન્મનુષ્યાઃ.
(૧૪) માનુષોત્ત૨૫ર્વતની પહેલા મનુષ્યો હોય છે.
(૧૫) આર્યા મ્લેચ્છામ્ય.
(૧૫) (મનુષ્યો બે પ્રકારના છે -) આર્ય અને મ્લેચ્છ. (૧૬) ભરતૈરાવતવિદેહાઃ કર્મભૂમયો-ડન્યત્ર દેવકુરૂત્તરકુરુભ્યઃ. (૧૬) દેવકુરુ-ઉત્તરકુરુ વિના ભરતક્ષેત્ર, ઐરાવતક્ષેત્ર અને
