Page Text
________________
मुक्ता
स्थानमुकासारिका।: अथ योनिविष्यमाह___ शीतोष्णमिश्रभेदात्सचित्ताचित्तमिश्रभेदात्संवृतविवृतमिश्रभेदारकूर्मोन्नतशंखावर्त्तवंशीपत्रिकाभेदाच त्रिविधा योनिः ॥ ५१ ॥
शीतेति, युवन्ति तैजसकार्मणशरीरवन्तः सन्त औदारिकादिशरीरेण मिश्रीभवन्त्यस्यामिति योनिर्जीवस्योत्पत्तिस्थानं शीतादिस्पर्शवत् , तत्र मिश्रयोनिका गर्भव्युत्क्रान्ताः सर्वे देवाश्च, तेजस्काया उष्णयोनिकाः, द्विधा नरके, एकेन्द्रियविकलेन्द्रियाणां पञ्चेन्द्रियतिर्यपदे मनुष्यपदे च सम्मूर्छनजानां त्रिविधेति । प्रकारेणान्येन त्रैविध्यमाह सचित्तेति, नैरयिकाणां देवानाश्चाचित्ता, गर्भवसतीनां मिश्रा, शेषाणान्तु त्रिविधा योनिरिति । पुनरन्यथा तामाह संवृतेति, संवृता-सङ्कटा घटिकालयवत , विवृता विस्तृता, संवृतविवृता तूभयरूपा, एकेन्द्रिया नैरयिका देवाश्च संवृतयोनयः, विकलेन्द्रिया विवृतयोनयः, संघृतविवृता च गर्भे। प्रकारान्तरेणाह शंखावर्तेति. कच्छपवदुन्नता कूर्मोन्नता शंखस्ये- 10 वावर्तो यस्यां सा शंखावर्त्ता, वंश्याः-वंशजाल्याः पत्रकमिव या सा वंशीपत्रिका, कूर्मोनसायां योनावश्चक्रवर्तिबलदेववासुदेवा उत्पद्यन्ते, स्त्रीरत्नस्य शंखावर्तीयां बहवो जीवास्तद्हणप्रायोग्याः पुद्गलाम्योपद्यन्ने विनयन्ति नलु जायन्ते । वंशीपत्रिकायान्तु सामान्यजनस्योत्पत्तिः ॥ ५१॥ ___ जीवविशेषालयेणाह
शीलव्रतादिरहिता राजानो माण्डलिका महारम्भा अप्रतिष्ठाननरक- 15 भाजः, परित्यक्तकामभोगा राजानः सेनापतयः प्रशास्तारः सर्वार्थसिद्ध उत्पयन्ते ॥ ५२॥ ___ शीलेति, शुभखमावरहिताः प्राणातिपातादिभ्योऽविरताः प्रतिपन्नापरिपालनादिना निर्मर्यादा प्रत्याख्यानपौषधोपवासादिरहिताश्च कालं कृत्वा सप्तमपृथिव्यामप्रतिष्ठाने नरके नारकत्वेन - राजा-चक्रवर्तिवासुदेवा माण्डलिकाश्शेषा राजानो महारम्भाः पञ्चेन्द्रियादिव्यपरोपणप्रधानकर्म- 20 कारिण उत्पद्यन्ते, मात्र पृथिव्याघेकेन्द्रियतयाऽन्येषामप्युत्पादानारकत्वेनेत्युक्तम् । ये च सुशीलास्सत्रवारसगुणासमर्यादास्सप्रत्याख्यानपौषधोपकासास्ते कालं कृत्वा सर्वार्थसिद्धे महाविमाने देवत्वेन परित्यतकामभोक राजानः सेनापतयः प्रशासारो लेखाचार्यादयो धर्मशास्त्रपाठकाश्च समुत्पद्यन्ते ॥५२॥
लोकापेक्षया प्राह
नामस्थापनाइयभेदेन ज्ञानदर्शनचारित्रभेदेनोधिस्तियम्भेदेन 25 लोकः ॥ ५३॥
नामेति, नामलोकः स्थापनालोकश्च पूर्ववत् , उभयव्यतिरिक्तद्रव्यलोको धर्मास्तिकायादीनि जीवाजीपरूपाणि रूप्यरूनीणि सप्रदेशाप्रदेशानि द्रव्याण्येव, भावलोकं त्रिधाऽऽह ज्ञानेति, आगमनोभागमभेदेन स द्विविधः, लोकपर्यालोचनोपयोगः, तदुपयोगानन्थत्वात् पुरुषो वाइजमतो भाषालोकः, .. नोआगमतस्तु ज्ञानाविलोकः, इदं हि त्रयं प्रत्येकं परस्परसव्यपेझ वामम एक केकलो नायनामा, 30
| SR No. | 022284 |
| Book Title | Sutrarth Muktavali |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Labdhisuri |
| Publisher | Labdhisuri Jain Granthmala |
| Publication Year | 1946 |
| Total Pages | 340 |
| Language | Sanskrit |
| Classification | Book_Devnagari |
| File Size | 12 MB |