________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
| [ ૨૫૨ ].
ધ્યાનદીપિકા
કોમળ અને દયા હોય છે. તેઓ કોઇનાં દુઃખે દેખી ઉપેક્ષા કરી શકતા નથી. પણ બનતા પ્રયને તેમને મદદ આપે છે. જ્યાં પિતાનો ઉપાય ચાલે તેવું ન હોય ત્યાં તેમણે લાચારી સાથે મૌન ધારણ કરવું જ પડે છે, છતાં તેના પરિણામે ઘણું જ દયાળુ હોય છે. દુઃખી જીને દેખી તેમનાં નેત્રેમાંથી આંસુ ઝરે છે. આવી કમળ લાગણીથી જ તેઓ ધર્મધ્યાનના અધિકારી થાય છે. પિતે અન્ય ઉપર કરુણા કરતા હોવાથી જ તેઓ પણ મહાન પુરુષના કરુણાપાત્ર બની, આત્મસ્વરૂપ પ્રાપ્ત કરી શકે છે. આપ્યા વિના પ્રાપ્તિ કેવી રીતે થાય? આપે અને લે. આ ન્યાય સર્વને લાગુ પડે છે. અન્યની દયા કરશે તે અન્ય તમારાથી અધિક સ્થિતિવાળા મહાત્માઓ તમારી ઉપર દયા કરશે.
દ્રવ્ય અને ભાવ એમ બે પ્રકારની કરુણા છે. દ્રવ્યકરુણા-ધનથી, ધાન્યથી, શરીરથી, વિયોગથી કઈ પણ દુઃખી હેય તેને તે તે જાતની મદદ કરે ભૂખ્યાને આપ, તરસ્યાને પાઓ; રેગીને દવા આપે,વિચગીને ધીરજ-દિલાસો આપે.
ભાવથી કરુણા અજ્ઞાન દશાવાળાને જાગૃત કરી જ્ઞાન આપ. અજ્ઞાન હઠાવવા માટે ધાર્મિક સત્ય તત્તવનો બાધ આપ. આત્મસ્વરૂપ પ્રાપ્તિનો માર્ગ બતાવો તે ભાવકરુણા છે. મતલબ કે જેવી જાતની કરુણા કરવાની પિતાની શક્તિ હોય તેવી જાતની કરુણા કરી, અન્યને મદદ આપી, પિતે આનંદિન થવું તે કરુણાભાવનાથી જીવે ઉપર ઠેષ
અટકે છે અને અંત:કરણ પવિત્ર થાય છે. આ નિમિત્તે પિતાની આત્મશક્તિ બહાર આવે છે, પિતાની આર્થિક
For Private And Personal Use Only
