________________
ઉત્તમોત્તમ,ઉદ્ભવ
ર૬
જૈન ધાર્મિક પારિભાષિક શબ્દકોશ
જા
|
A
ઉત્તમોત્તમઃ સર્વથી ઉત્તમ, સર્વશ્રેષ્ઠ, | ઉત્સુકતા : અધીરાઈ, જાણવાની સૌથી ગુણોમાં ચઢિયાતું.
તમા, જાણવાની ભૂખ. ઉત્તરકુરુક્ષેત્ર : મહાવિદેહક્ષેત્રમાં | ઉત્સધાંગુલ : અંગુલના ત્રણ
આવેલ, પ્રથમ આરા જેવા પ્રકારોમાંનું એક અંગુલ, પ્રભુ કાળવાળું એક ક્ષેત્ર.
મહાવીર સ્વામીના અંગુલથી ઉત્તેજક કાર્ય કરવામાં પ્રેરણાવિશેષ અર્ધા માપનું અંગુલ.
કરનાર, કાર્યની ઉત્પત્તિમાં ઉદય : આબાદી, ચડતી, પૂર્વે પ્રતિબંધક, હાજર હોવા છતાં બાંધેલાં કર્મોને ભોગવવાં તે.
જે કાર્ય કરી આપે છે. ઉદયકાલ ઃ પુણ્યપાપ કર્મોનો ઉદય ઉત્તેજનઃ કાર્ય કરનારને ઉત્સાહિત ચાલતો હોય તેવો કાળ. કરવો, વિશેષ પ્રેરણા કરવી.
ઉદયજન્ય : પુણ્યપાપ કર્મોના ઉત્થાપના : સ્થાપના કરેલી વસ્તુને ઉદયથી પ્રાપ્ત થનાર સુખ
ત્યાંથી લઈ લેવી, વિધિપૂર્વક દુઃખ. લેવી, થાપેલી સ્થાપનાને
ઉદરભરણાદિ પોતાના પેટને ભરવું વિધિપૂર્વક ઉઠાવવી.
વગેરે સ્વાર્થમાત્રનાં કાર્યો. ઉત્પાદ : ઉત્પત્તિ, જન્મ, પદાર્થનું
ઉદાત્ત-અનુદાત્ત ઃ ઊંચા-નીચા ઉત્પન્ન થવું.
બોલાતા સ્વરોના પ્રકારો. ઉત્પાદપૂર્વ ઃ ચૌદ પૂર્વોમાંનું પહેલું | ઉદાસીન : વ્યગ્ર, આકુળવ્યાકુલ, પૂર્વ, પ્રથમ પૂર્વનું નામ.
અથવા હર્ષ-શોકથી યુક્ત. ઉત્સર્ગમાર્ગ : રાજમાર્ગ, પ્રધાન
ઉદાસીનકારણ : હર્ષ-શોક વિના રસ્તો, મુખ્ય માર્ગ, છૂટ છાટ
* સહજવભાવે પ્રવર્તતું કારણ. વિનાનો ધોરી માર્ગ, સાધ્ય સાધવા માટે પ્રધાન માર્ગ.
ઉદિતકર્મ : પૂર્વે બાંધેલાં, ઉદયમાં ઉત્સર્પિણી : ચઢતો કાળ, જેમાં
આવેલાં કર્મો. મનુષ્ય-તિર્યંચોનાં બુદ્ધિ-બળ
ઉદ્ઘોધિત : વિકસિત, વિકાસ સંઘયણ-આયુષ્યાદિ વધતાં
પામેલ, વિશેષ જ્ઞાન પામેલ. જાય તે.
ઉભટ્ટ : ન શોભે તેવું, તોફાની, ઉત્સાહપૂર્વકઃ મનની પ્રસન્નતાપૂર્વક, અણછાજતું, અનુચિત. અતિશય રસપૂર્વક.
ઉદ્ભવ ઃ ઉત્પત્તિ, જન્મ, વસ્તુના
Jain Education International
For Private & Personal Use Only
www.jainelibrary.org
